Ongeveer 16.000 reguliere sociale huurwoningen in vooral de gemeenten Oss en Den Bosch. BrabantWonen is een grote speler in dit gebied. Daarbij financieel uiterst gezond. Het woningbezit staat er qua energiezuinigheid uitstekend voor. Wat opvalt is dat de corporatie in veel meer gemeenten in die regio zorgvastgoed voor kwetsbare ouderen exploiteert. Resultaat van langjarige samenwerking met ouderenzorgverlener BrabantZorg. Harrie Windmüller bestuurt BrabantWonen vanuit de filosofie dat wonen, zorg en welzijn onlosmakelijk verbonden zijn. En daarmee basisvoorwaarde voor duurzaamheid. Hij gaat in gesprek met Thijs Vissers van Atriensis, die de Brabantse corporatie al meerdere jaren ondersteunt bij de verduurzamingsopgave. Uiteraard staat het vraagstuk van vergrijzing daarbij op de agenda.
Het gesprek vindt plaats op een druilerige en donkere herfstdag op het kantoor van BrabantWonen in Oss. Ooit bestempeld als saaiste stad van Nederland. Bestuurder Harrie Windmüller heeft geen last van somberheid en kan er alleen maar om lachen. Zijn enthousiasme is aanstekelijk: ‘Met BrabantWonen lukt het me om veel initiatieven te laten schitteren. In zoveel verschillende kleuren. Daar waar wonen, zorg en welzijn elkaar raken. Ik ben hier bijna twintig jaar bestuurder en mijn werk verveelt geen dag. Mijn persoonlijke ontwikkeling loopt synchroon met de koers van BrabantWonen. Geen dag is hetzelfde.’
BrabantWonen bouwt en beheert vanwege de samenwerking met ouderenzorgverlener BrabantZorg relatief veel zorgvastgoed. Thijs Vissers van Atriensis heeft goed zicht op die specifieke portefeuille: ‘Onlangs kon ik de vervangende nieuwbouw voor een zorgcomplex midden in een natuurgebied de hoogst denkbare energielabelscore geven. Zeven prachtige gebouwen die zich naar het omringende groen richten. Uitstekende isolatie, balansventilatie, gasloze verwarming op basis van warmtepomptechniek en optimale zonwering. Ook circulair bouwen kreeg hier veel aandacht. Kijk maar naar de houten draagconstructies en de vele natuurlijke bouwmaterialen. Ik ben best benieuwd hoe de bewoners hun nieuwe woongebouwen ervaren.’
‘Inderdaad een bijzonder complex’, reageert Windmüller. ‘State of the art wat betreft duurzaamheid. De heldere en overzichtelijke structuur van de gebouwen en die duurzame uitstraling maken de kwetsbare oudere bewoners met psychogeriatrische aandoeningen rustiger. Aldus de zorgverleners zelf. En daarmee meer overzichtelijke zorgverlening.’ Thijs Vissers vat het samen als beschermd wonen op een stille plek midden in de bossen. ‘Dat doet deze woonvorm tekort.’ De bevlogenheid van Harrie Windmüller spat ervan af. Hij somt in hoog tempo een aantal acties gericht op verbinding met de omgeving voor de kwetsbare doelgroep op: ‘Een voedselbos draagt bij aan de dagelijkse maaltijd. Van het planten tot en met het verzorgen en oogsten. En uiteindelijk samen boontjes doppen voorafgaande aan het koken en de maaltijd. Of de bijdrage van bewoners aan het beheer van dat unieke landschap.’
Naast het specifieke zorgvastgoed heeft BrabantWonen natuurlijk zo’n 16.000 reguliere sociale huurwoningen. Vergrijzing speelt ook hier een grote rol. Thijs Vissers van Atriensis kent veel van de complexen van BrabantWonen. Hij en zijn collega’s komen vaak achter de voordeur. Vissers: ‘Ook in het niet specifieke zorgvastgoed van BrabantWonen merken wij de gevolgen van die vergrijzing. De start bij inspecties is meestal een praatje. Eenzaamheid is vaak groot. Verdriet om het verlies van een naaste. Soms zijn bewoners vergeten waarom die inspectie plaats moest vinden. En zijn na de hernieuwde uitleg de reden van het bezoek vijf minuten later alweer vergeten.’
Windmüller herkent het beeld van Vissers: ‘Fijn dat jullie aandacht aan die persoonlijke situatie schenken. Ik vind het belangrijk dat iedereen die achter de voordeur komt oog voor die persoonlijke situatie heeft. En zo mogelijk serieuze signalen aan professionals op zorggebied doorgeeft.’ De bestuurder van BrabantWonen somt droge en ernstige cijfers op. Ter ondersteuning van het gegeven dat steeds meer huurders met zorgbehoefte zelfstandig in hun sociale huurwoning blijven en niet verhuizen naar specifiek zorgvastgoed. De meeste mensen met een vorm van dementie wonen thuis. Vaak ook nog alleen. En deze groep groeit snel. ‘Je hebt nu al huurders die zich afvragen wat de functie van hun aanrecht is’, zo illustreert Harrie Windmüller. ‘Bezie wonen, zorg en welzijn altijd in samenhang. Alleen daar is de oplossing voor het vraagstuk van de vergrijzing te vinden.’
De website van BrabantWonen meldt drie kernwaarden: persoonlijk, verbonden en bevlogen. De focus op de kwetsbare doelgroep weerspiegelt dat deze corporatie hier in het dagelijkse handelen volledig invulling aan geeft. Intrinsiek gemotiveerd en samen met ketenpartners. Tenslotte de duurzaamheid van het vastgoed. Thijs Vissers bevestigt dat de gemiddelde energetische kwaliteit uitstekend is. Windmüller verklaart: ‘Resultaat van een gedegen aanpak van de isolatie van het bezit gedurende meerdere decennia. Vanuit goed rentmeesterschap. Tegelijk staan klimaatadaptatie en circulariteit bij ons hoog in het vaandel. Niet alleen als doel om CO2-neutraal woningbezit in 2050 te hebben, maar ook volledig circulaire exploitatie daarvan. De eerste stappen zijn inmiddels gezet. Ook onze ketenpartners vervullen een sleutelrol hierin. Zoals je ziet, ik heb echt de mooiste baan van Nederland.’
Als directeur van Atriensis wijken heeft Maria Scholten zichzelf in korte tijd wegwijs gemaakt in de wereld van de warmtetransitie. Processen in de warmtetransitie kennen vele belanghouders, zijn complex en vaak zijn er in één wijk meerdere woningcorporaties actief. Maria vindt het belangrijk om woningcorporaties onderling te verbinden en te zorgen voor gezamenlijke standpunten, zodat zij samen sterk staan. Hiervoor zijn onderling vertrouwen en het gezamenlijk opbouwen en delen van kennis een belangrijke basis. Vervolgens is ook het verbinden van de woningcorporaties met de overige belanghouders zoals gemeenten, netbeheerders en warmtebedrijven essentieel. Maria draagt haar praktijkervaring, kennis en enthousiasme over de warmtetransitie met veel plezier, energie en een frisse blik over.
Maria Scholten: ‘Het realiseren van betaalbare en comfortabele aardgasvrije woningen voor woningcorporaties en huurders is een prachtige uitdaging om aan te werken. Voldoende kennis bij de verschillende stakeholders is hiervoor een belangrijke basis. Daarom vind ik het heel belangrijk om mijn kennis in dit domein op een inspirerende manier te delen.’
Met een achtergrond als architect zoekt Dave van der Helm, in zijn rol als directeur van Atriensis data, altijd op creatieve wijze naar oplossingen voor verschillende vraagstukken in de sociale woningbouw. Met zijn brede ervaring op het gebied van energielabels en aanverwante aspecten rondom energieprestatie begrijpt Dave de uitdagingen én kansen voor woningcorporaties op dit vlak als geen ander. Hij heeft het energielabel zien transformeren van verplichting naar versneller van innovatie en verduurzaming. Dave is een groot voorstander van samenwerking om gezamenlijk tot slimmere oplossingen te komen. Juist op het gebied van vastgoeddata waar de basis ligt voor verduurzaming. De laatste jaren richt Dave zich in het bijzonder op de digitalisering van vastgoeddata en deelt graag zijn inzichten en ervaringen op dit gebied.
‘De sociale huursector is van onschatbare waarde voor onze samenleving. Maatschappelijke impact en verduurzaming komen hier samen. Ik vind het belangrijk om mijn kennis over energielabels, vastgoeddata en digitalisering actief te delen, zodat we met elkaar tot betere en slimmere oplossingen komen. Door inzichten uit de praktijk te koppelen aan data kunnen we als sector echt versnellen – en daar graag ik graag mijn steentje aan bij.’
Met passie voor volkshuisvesting, energieprestatie en energietransitie werkt Arjan van Helvoort al meer dan een decennium bij Atriensis aan comfortabele, kwalitatieve en betaalbare huurwoningen. Als partner van woningcorporaties, met ketenpartners, voor huurders. Met een integrale visie op duurzaamheid en oog voor alle verschillende belangen. Ambitie, praktische uitvoerbaarheid en betaalbaarheid staan voorop in zijn projecten. Resultaatgericht en pragmatisch. De expertise van Arjan ligt in het verbinden van technische kennis met strategische inzichten, waardoor complexe projecten soepel en succesvol worden uitgevoerd.
Arjan van Helvoort: ‘De opgave is immens en wordt steeds complexer. De uitdaging is vraagstukken en oplossingen eenvoudig te houden. Werken aan en vanuit een gezamenlijk belang en doel. Het welzijn van de huurder voorop. Atriensis helpt opdrachtgevers in het maken van de juiste afwegingen en verbindt ze met partijen uit ons netwerk als dat nodig is. Hierin deel ik graag mijn kennis en expertise. Samen kunnen we de energietransitie versnellen en een duurzame toekomst creëren.'
Al bijna dertig jaar werkt Hella Maessen met passie aan duurzaam en gezond wonen binnen de sociale huursector. Door haar grote betrokkenheid en haar actuele kennis van ontwikkelingen in de sector helpt zij corporaties om goed voorbereid te zijn op de warmtetransitie en andere verduurzamingsopgaven. De warmtetransitie is een enorme uitdaging voor corporaties. Die uitdaging aangaan vraagt om kennis bij corporaties en alle ketenpartners. Met haar kritische blik, heldere uitleg en enthousiasme draagt Hella haar kennis graag over.
Hella Maessen: ‘In Nederland hebben we een mooie sociale huursector. Daar moeten we trots en zuinig op zijn. Ik werk daar graag aan mee. Door actuele kennis te delen en duidelijk over te brengen, kunnen we echte stappen zetten in de verduurzaming. Samen zorgen we dat ook in de toekomst iedereen betaalbaar en goed kan wonen.’
Dyon Noy is al ruim veertig jaar actief binnen de sociale huursector. Als oprichter van Atriensis en met zijn jarenlange ervaring in de sector kent hij de wereld van woningcorporaties als geen ander. Zelf is hij groot voorstander van het delen van kennis om daar samen van te leren. De laatste jaren houdt Dyon zich vooral bezig met advisering over het aardgasvrij maken van hele wijken en buurten. De kennis en praktijkervaringen die hij hierbij heeft opgedaan, brengt hij graag met passie en enthousiasme over.
Dyon Noy: ‘Werken in de sociale huursector is en blijft het mooiste wat er is. Comfortabele en betaalbare woningen realiseren voor huurders. Echter, lopen woningcorporaties en ketenpartners tegen ontzettend veel uitdagingen aan. Vanuit Atriensis delen wij graag onze kennis en expertise om die uitdagingen aan te gaan en te werken aan oplossingen.’
Tijdens de inspirerende en interactieve kennisbijeenkomst op donderdag 28 maart 2024 van 15.00 tot 17.00 uur staat de enorme uitdaging op financieel vlak centraal. Hierbij komen verschillende invalshoeken aan bod. Zo belicht Reynt Sluis, coördinerend specialistisch adviseur, het perspectief van de Autoriteit woningcorporaties: de toezichthouder van de sector. Diana de Koning, MT-lid bij het WSW, gaat op de uitdagingen van de sector in vanuit het perspectief van de ‘borger’ van de corporatiefinanciering. Victor Burger, partner bij sectorspecialist Finance Ideas, deelt zijn uitgesproken opvattingen over de opgaven van corporaties versus de financiële polsstok. Alle inleiders gaan afzonderlijk, met elkaar en ook met de deelnemers op een drietal vragen in:
Hoe zorg je voor een duurzaam prestatiemodel voor de verduurzamingsopgave? Kosten zijn fors gestegen, veel verduurzamingsmaatregelen leiden tot extra exploitatielasten en er zijn praktisch geen mogelijkheden voor extra inkomsten
Hoe zorg je voor flexibiliteit tussen de verschillende Nationale Prestatieafspraken onderling? Prognoses komen blijkens de Staat van de corporatiesector 2023 te vaak niet uit. Tegenvallers bij sommige opgaven die tot versnelling leiden bij andere opgaven
Hoe zorg je voor optimale lokale samenwerking rondom de verduurzamingsopgave? Hoe kan lokale samenwerking tot meer resultaat rondom de verduurzamingsopgave leiden? De betekenis van de IBW en de lokale prestatieafspraken
n.t.b.
