De website opent met: ‘Wij zijn Poort6. De enige woningcorporatie in Gorinchem. Met elkaar bieden we zo’n 15.000 inwoners een thuis in niet alleen de grootste vestingstad van Nederland maar ook de mooiste.’ Een groot deel van het woningbezit staat in de Gildenwijk. Straatnamen verwijzen naar dat verre verleden, de bebouwing is symptomatisch voor de jaren zestig en zeventig van de vorige eeuw. Die grootschaligheid én de beschikbaarheid van een lokale duurzame bron maken de wijk bij uitstek geschikt voor een warmtenet. Ruben Duinker van Poort6 vervult een sleutelrol bij de realisatie. Maria Scholten van Atriensis staat hem sinds jaar en dag met raad en daad bij.
Poort6 zet volop in op verduurzaming van het sociale bezit in de Gildenwijk in Gorinchem. Het duurzame warmtenet als alternatief voor aardgas speelt een sleutelrol. Ongeveer 1.000 woningen ruilen binnen enkele jaren aardgas in voor duurzame warmte door een compleet nieuw warmtenet met duurzame bron. Het kantoor van Poort6 ligt aan de rand van de Gildenwijk. Het besluit om te starten met een rondje door de wijk is daarom snel genomen. Er hangt een gemoedelijke sfeer. Veel bewoners herkennen Ruben Duinker van Poort6 en knopen een gesprekje aan. Maria Scholten van Atriensis, die Poort6 bij dit proces begeleidt, beschrijft bij diverse complexen hun bijzondere eigenschappen en uitdagingen.
De eerste paar complexen blijken al gereed en gasloos. Op andere plaatsen is de vaste ketenpartner van Poort6 nog hard aan het werk. Woningen in de steigers, keten, vaklieden en veel busjes. Bij een praktijkschool komen herinneringen terug. ‘Weet je nog die kookworkshops in het grote kookleslokaal hier’, frist Maria Scholten het geheugen van Ruben Duinker op. ’Huurders raakten snel vertrouwd met inductiekoken. Ik vond het erg leuk om te doen. Het contact met de huurders en de vertrouwensband ontstond door samen lekker eten te maken.’ Ruben Duinker nam ook actief deel: ‘Wat mij vooral aansprak was dat jij liet zien hoe je met simpele ingrediënten toch een lekkere maaltijd kunt maken. Dat sloot ook echt aan bij onze huurders. En aan koken op inductie raak je snel gewend en is nog veilig en gezond ook.’
Waarom deze ingrijpende keuze voor dat warmtenet? Terug op kantoor en voorzien van koffie steekt Duinker van wal: ‘Verplichtingen of convenanten drijven ons zeker niet. Het is de wil om actief ons steentje bij te dragen aan een duurzamere wereld.’ Maar voor een ingewikkeld en langdurig proces als een warmtenet heb je die ambitie toch bij alle betrokkenen nodig? Hoe krijg je dat voor elkaar? Commissarissen met hun uitgebreide toetsing van risico’s. Een warmtebedrijf met de businesscase. Een gemeente met complexe besluitvormingsprocessen. Huurders die al moeite hebben om het heden te overzien.
Duinker komt helemaal in zijn element: ‘Vanaf mijn eerste dag hier bij Poort6 ervaar ik volledige rugdekking voor deze ambities. Dat steunt mij om iedere dag de verbinding op te zoeken met de gemeente, het warmtebedrijf, de collega’s binnen Poort6 en uiteraard de huurders. Het is ook een kwestie van doorgronden wat we aan het doen zijn en waarom.’ Scholten knikt bevestigend: ‘Ik werk als adviseur op veel verschillende plaatsen in Nederland aan warmtenetten. Nergens verloopt dat zo snel en vlekkeloos als hier. Ik vermoed ook dat de chemie tussen partijen hier de basis vormt.’
Duinker licht dit toe: ‘Alle partners in dit project spreken dezelfde taal, vanuit gedeelde belangen. Dat komt omdat we ons allemaal kunnen verplaatsen in de ander en daardoor verder kijken dan ons eigen belang. Wij noemen dat samenwerkingsverplaatsingsoefeningen. En inderdaad slaagt bijvoorbeeld het warmtebedrijf erin om zich heel concreet in onze belangen of die van de gemeente te verplaatsen. En andersom.’ Dan de belangrijkste vraag. Hoe krijg je de huurders enthousiast voor de overstap van gas naar warmte? Hoe gaan zij de voordelen van dat warmtenet inzien tegenover bekende nadelen zoals overlast en het inleveren van keuzevrijheid voor een energieleverancier?
‘De basis is op orde. Poort6 gelooft in de voordelen van dat warmtenet en brengt dat over op huurders’, aldus Scholten. ‘Klopt’, maar relativeert Duinker, ’tegelijk is het gewoon hard werken. Wij kijken eerst heel goed hoe onze huurders met ons willen praten. Zo had in een complex driekwart van de gemiddeld zeer oude huurders geen internet. Weer in een ander complex ging het om een enorm diverse bewonersgroep met grote verschillen qua afkomst. Wij stemmen onze communicatiestrategie daarop af met soms hele creatieve uitkomsten. Altijd eerst luisteren en vooral niet bij start de bewoners confronteren met vastomlijnde en voorgekookte plannen. En natuurlijk is het uiteindelijk ook keihard werken en deur voor deur langsgaan om in gesprek te gaan. Heel veel keukentafelgesprekken.’
Als directeur van Atriensis wijken heeft Maria Scholten zichzelf in korte tijd wegwijs gemaakt in de wereld van de warmtetransitie. Processen in de warmtetransitie kennen vele belanghouders, zijn complex en vaak zijn er in één wijk meerdere woningcorporaties actief. Maria vindt het belangrijk om woningcorporaties onderling te verbinden en te zorgen voor gezamenlijke standpunten, zodat zij samen sterk staan. Hiervoor zijn onderling vertrouwen en het gezamenlijk opbouwen en delen van kennis een belangrijke basis. Vervolgens is ook het verbinden van de woningcorporaties met de overige belanghouders zoals gemeenten, netbeheerders en warmtebedrijven essentieel. Maria draagt haar praktijkervaring, kennis en enthousiasme over de warmtetransitie met veel plezier, energie en een frisse blik over.
Maria Scholten: ‘Het realiseren van betaalbare en comfortabele aardgasvrije woningen voor woningcorporaties en huurders is een prachtige uitdaging om aan te werken. Voldoende kennis bij de verschillende stakeholders is hiervoor een belangrijke basis. Daarom vind ik het heel belangrijk om mijn kennis in dit domein op een inspirerende manier te delen.’
Met een achtergrond als architect zoekt Dave van der Helm, in zijn rol als directeur van Atriensis data, altijd op creatieve wijze naar oplossingen voor verschillende vraagstukken in de sociale woningbouw. Met zijn brede ervaring op het gebied van energielabels en aanverwante aspecten rondom energieprestatie begrijpt Dave de uitdagingen én kansen voor woningcorporaties op dit vlak als geen ander. Hij heeft het energielabel zien transformeren van verplichting naar versneller van innovatie en verduurzaming. Dave is een groot voorstander van samenwerking om gezamenlijk tot slimmere oplossingen te komen. Juist op het gebied van vastgoeddata waar de basis ligt voor verduurzaming. De laatste jaren richt Dave zich in het bijzonder op de digitalisering van vastgoeddata en deelt graag zijn inzichten en ervaringen op dit gebied.
‘De sociale huursector is van onschatbare waarde voor onze samenleving. Maatschappelijke impact en verduurzaming komen hier samen. Ik vind het belangrijk om mijn kennis over energielabels, vastgoeddata en digitalisering actief te delen, zodat we met elkaar tot betere en slimmere oplossingen komen. Door inzichten uit de praktijk te koppelen aan data kunnen we als sector echt versnellen – en daar graag ik graag mijn steentje aan bij.’
Met passie voor volkshuisvesting, energieprestatie en energietransitie werkt Arjan van Helvoort al meer dan een decennium bij Atriensis aan comfortabele, kwalitatieve en betaalbare huurwoningen. Als partner van woningcorporaties, met ketenpartners, voor huurders. Met een integrale visie op duurzaamheid en oog voor alle verschillende belangen. Ambitie, praktische uitvoerbaarheid en betaalbaarheid staan voorop in zijn projecten. Resultaatgericht en pragmatisch. De expertise van Arjan ligt in het verbinden van technische kennis met strategische inzichten, waardoor complexe projecten soepel en succesvol worden uitgevoerd.
Arjan van Helvoort: ‘De opgave is immens en wordt steeds complexer. De uitdaging is vraagstukken en oplossingen eenvoudig te houden. Werken aan en vanuit een gezamenlijk belang en doel. Het welzijn van de huurder voorop. Atriensis helpt opdrachtgevers in het maken van de juiste afwegingen en verbindt ze met partijen uit ons netwerk als dat nodig is. Hierin deel ik graag mijn kennis en expertise. Samen kunnen we de energietransitie versnellen en een duurzame toekomst creëren.'
Al bijna dertig jaar werkt Hella Maessen met passie aan duurzaam en gezond wonen binnen de sociale huursector. Door haar grote betrokkenheid en haar actuele kennis van ontwikkelingen in de sector helpt zij corporaties om goed voorbereid te zijn op de warmtetransitie en andere verduurzamingsopgaven. De warmtetransitie is een enorme uitdaging voor corporaties. Die uitdaging aangaan vraagt om kennis bij corporaties en alle ketenpartners. Met haar kritische blik, heldere uitleg en enthousiasme draagt Hella haar kennis graag over.
Hella Maessen: ‘In Nederland hebben we een mooie sociale huursector. Daar moeten we trots en zuinig op zijn. Ik werk daar graag aan mee. Door actuele kennis te delen en duidelijk over te brengen, kunnen we echte stappen zetten in de verduurzaming. Samen zorgen we dat ook in de toekomst iedereen betaalbaar en goed kan wonen.’
Dyon Noy is al ruim veertig jaar actief binnen de sociale huursector. Als oprichter van Atriensis en met zijn jarenlange ervaring in de sector kent hij de wereld van woningcorporaties als geen ander. Zelf is hij groot voorstander van het delen van kennis om daar samen van te leren. De laatste jaren houdt Dyon zich vooral bezig met advisering over het aardgasvrij maken van hele wijken en buurten. De kennis en praktijkervaringen die hij hierbij heeft opgedaan, brengt hij graag met passie en enthousiasme over.
Dyon Noy: ‘Werken in de sociale huursector is en blijft het mooiste wat er is. Comfortabele en betaalbare woningen realiseren voor huurders. Echter, lopen woningcorporaties en ketenpartners tegen ontzettend veel uitdagingen aan. Vanuit Atriensis delen wij graag onze kennis en expertise om die uitdagingen aan te gaan en te werken aan oplossingen.’
Tijdens de inspirerende en interactieve kennisbijeenkomst op donderdag 28 maart 2024 van 15.00 tot 17.00 uur staat de enorme uitdaging op financieel vlak centraal. Hierbij komen verschillende invalshoeken aan bod. Zo belicht Reynt Sluis, coördinerend specialistisch adviseur, het perspectief van de Autoriteit woningcorporaties: de toezichthouder van de sector. Diana de Koning, MT-lid bij het WSW, gaat op de uitdagingen van de sector in vanuit het perspectief van de ‘borger’ van de corporatiefinanciering. Victor Burger, partner bij sectorspecialist Finance Ideas, deelt zijn uitgesproken opvattingen over de opgaven van corporaties versus de financiële polsstok. Alle inleiders gaan afzonderlijk, met elkaar en ook met de deelnemers op een drietal vragen in:
Hoe zorg je voor een duurzaam prestatiemodel voor de verduurzamingsopgave? Kosten zijn fors gestegen, veel verduurzamingsmaatregelen leiden tot extra exploitatielasten en er zijn praktisch geen mogelijkheden voor extra inkomsten
Hoe zorg je voor flexibiliteit tussen de verschillende Nationale Prestatieafspraken onderling? Prognoses komen blijkens de Staat van de corporatiesector 2023 te vaak niet uit. Tegenvallers bij sommige opgaven die tot versnelling leiden bij andere opgaven
Hoe zorg je voor optimale lokale samenwerking rondom de verduurzamingsopgave? Hoe kan lokale samenwerking tot meer resultaat rondom de verduurzamingsopgave leiden? De betekenis van de IBW en de lokale prestatieafspraken
n.t.b.
