Sité Woondiensten beheert en onderhoudt zo’n 7.500 woningen. Deze staan voornamelijk in Doetinchem. De corporaties in de Achterhoek zien zich met veel vergelijkbare opgaven geconfronteerd. Vandaar de nauwe onderlinge samenwerking. Dat geldt niet voor de aanpak van gestapelde bouw, die alleen in Doetinchem voorkomt. Het complex met zes bouwblokken aan de Caenstraat dateert uit 1968. Gesitueerd aan de rand van de bebouwde kom en relatief grootschalig van opzet voor deze landelijke omgeving. Sité Woondiensten besteedde veel aandacht aan de zorgvuldige planvoorbereiding voor de benodigde modernisering van dit complex. Dit gebeurde onder andere door het betrekken van bewoners, het vaststellen van het toekomstperspectief en de keuze van ketenpartners. Maar in het bijzonder uitte dit zich in de visie op duurzaamheid.
‘Dan ga ik ver terug in de tijd’, trapt Rémi van der Heide, manager vastgoed en ontwikkeling van Sité Woondiensten, af bij de vraag naar zijn persoonlijke betrokkenheid bij verduurzaming. ‘Met mijn gezin woon ik in een boerderij die 200 jaar oud is. Al die tijd is deze boerderij binnen de familie gebleven. Dat levert enorme verbondenheid en betrokkenheid op. Iedere generatie heeft de boerderij weer naar de eisen van die tijd aangepast. Dat doen wij nu ook weer. Een blijvend project, zodat je er ook in de toekomst weer prettig woont.’ Wil een van de kinderen de boerderij ooit bewonen? Rémi moet lachen: ‘Ze hebben een leeftijd dat je daar vooral niet over moet praten. Ik hoop dat dat vanzelf goedkomt.’
Rob Paalman is teammanager bij Atriensis en werkte mee aan de voorbereidingen voor de ingreep aan de Caenstraat in Doetinchem. ‘Mooi hoe jij dat ervaart, Rémi. Jij vult duurzaamheid in als behoud van het goede en tegelijk aanpassing aan de eisen van de tijd. Voor jou gaat het om de betrokkenheid met de plek zelf. Daar herken ik mijzelf ook wel in. Ik heb zelf een oud en gedateerd huis helemaal opgeknapt. Dat geeft een goed gevoel en je krijgt een band met de woning. Het wordt thuis. Ikzelf koos daarbij voor sobere en doelmatige oplossingen. Eerst een goed casco. De basis moet goed zijn.’
De stap naar de Caenstraat lijkt groot. Van het idealistische beeld van de Achterhoek: weiden, akkers, boerderijen en lieflijke dorpjes. Naar maar liefst 342 appartementen in zes identieke massieve blokken. Strak in het gelid aan de rand van Doetinchem. ‘Toch is onze benadering op dezelfde principes gestoeld’, pareert Rémi van der Heide. ‘De mensen van de Caenstraat hebben een enorme verbondenheid met de locatie. Duurzaamheid is ook betrokken zijn bij je woning en buurt. Je thuis voelen. En het is aan Sité Woondiensten om de flatgebouwen en woonomgeving weer aan te passen voor de toekomst. Niet anders dan ikzelf met mijn eigen woning doe.’
Hoe kijkt Rob Paalman naar de modernisering van de Caenstraat? ‘Ik heb bewondering voor de plannen. Sité Woondiensten heeft samen met bewoners bewuste keuzes gemaakt. Sober en doelmatig. Niet voorop lopen in de optocht. Dat past bij de mentaliteit in dit deel van het land. Het plan is wel degelijk toekomstgericht.’ Voorbeelden daarvan? Rémi van der Heide valt in: ‘Op technisch gebied gaat het bijvoorbeeld om de nieuwe entreehal. Maar ook oplossingen voor het huisvuil en een slimme verbouwing voor de veel te krappe badkamer. Natuurlijk ook goede isolatie van de hele gebouwschil. En aardgas verdwijnt gefaseerd uit de woningen.’
Verbondenheid met de plek is belangrijk. Een huis moet thuis zijn. Dan kan het niet anders of Sité Woondiensten besteedt veel aandacht aan de rol van bewoners tijdens het hele proces. Van der Heide: ‘Dat zit in ons DNA. Bij de start vragen wij ons af wie daar wonen. Is het er prettig? In de woning zelf, maar ook in het trappenhuis en in de woonomgeving. Waar zijn de bewoners trots op? Wat vraagt absoluut om aanpassing?’ En hoe zit het met de rol van bewoners tijdens de planvorming? ‘Wij overleggen natuurlijk intensief met hen. Alles komt ter sprake. Ook bij de keuze van de ketenpartner betrekken wij de bewoners.’
Een groot deel van de planuitwerking gebeurt door die ketenpartner. Natuurlijk wel binnen de kaders van Sité Woondiensten. Rémi van der Heide: ‘Daarom is het heel belangrijk dat de ketenpartner zich niet zozeer op ons richt, maar vooral op de bewoners. Het was mooi om te zien dat, na keuze van de ketenpartner inclusief zijn planvoorstel, het gesprek meteen verschoof naar bewoners met ketenpartner. Elk detail in hun ontwerp lag onder een loep. Dat was voor hen wennen.’ Rob Paalman sluit af: ‘Uiteindelijk leverde dat wel degelijk een beter plan op met veel draagvlak bij bewoners.’
Als directeur van Atriensis wijken heeft Maria Scholten zichzelf in korte tijd wegwijs gemaakt in de wereld van de warmtetransitie. Processen in de warmtetransitie kennen vele belanghouders, zijn complex en vaak zijn er in één wijk meerdere woningcorporaties actief. Maria vindt het belangrijk om woningcorporaties onderling te verbinden en te zorgen voor gezamenlijke standpunten, zodat zij samen sterk staan. Hiervoor zijn onderling vertrouwen en het gezamenlijk opbouwen en delen van kennis een belangrijke basis. Vervolgens is ook het verbinden van de woningcorporaties met de overige belanghouders zoals gemeenten, netbeheerders en warmtebedrijven essentieel. Maria draagt haar praktijkervaring, kennis en enthousiasme over de warmtetransitie met veel plezier, energie en een frisse blik over.
Maria Scholten: ‘Het realiseren van betaalbare en comfortabele aardgasvrije woningen voor woningcorporaties en huurders is een prachtige uitdaging om aan te werken. Voldoende kennis bij de verschillende stakeholders is hiervoor een belangrijke basis. Daarom vind ik het heel belangrijk om mijn kennis in dit domein op een inspirerende manier te delen.’
Met een achtergrond als architect zoekt Dave van der Helm, in zijn rol als directeur van Atriensis data, altijd op creatieve wijze naar oplossingen voor verschillende vraagstukken in de sociale woningbouw. Met zijn brede ervaring op het gebied van energielabels en aanverwante aspecten rondom energieprestatie begrijpt Dave de uitdagingen én kansen voor woningcorporaties op dit vlak als geen ander. Hij heeft het energielabel zien transformeren van verplichting naar versneller van innovatie en verduurzaming. Dave is een groot voorstander van samenwerking om gezamenlijk tot slimmere oplossingen te komen. Juist op het gebied van vastgoeddata waar de basis ligt voor verduurzaming. De laatste jaren richt Dave zich in het bijzonder op de digitalisering van vastgoeddata en deelt graag zijn inzichten en ervaringen op dit gebied.
‘De sociale huursector is van onschatbare waarde voor onze samenleving. Maatschappelijke impact en verduurzaming komen hier samen. Ik vind het belangrijk om mijn kennis over energielabels, vastgoeddata en digitalisering actief te delen, zodat we met elkaar tot betere en slimmere oplossingen komen. Door inzichten uit de praktijk te koppelen aan data kunnen we als sector echt versnellen – en daar graag ik graag mijn steentje aan bij.’
Met passie voor volkshuisvesting, energieprestatie en energietransitie werkt Arjan van Helvoort al meer dan een decennium bij Atriensis aan comfortabele, kwalitatieve en betaalbare huurwoningen. Als partner van woningcorporaties, met ketenpartners, voor huurders. Met een integrale visie op duurzaamheid en oog voor alle verschillende belangen. Ambitie, praktische uitvoerbaarheid en betaalbaarheid staan voorop in zijn projecten. Resultaatgericht en pragmatisch. De expertise van Arjan ligt in het verbinden van technische kennis met strategische inzichten, waardoor complexe projecten soepel en succesvol worden uitgevoerd.
Arjan van Helvoort: ‘De opgave is immens en wordt steeds complexer. De uitdaging is vraagstukken en oplossingen eenvoudig te houden. Werken aan en vanuit een gezamenlijk belang en doel. Het welzijn van de huurder voorop. Atriensis helpt opdrachtgevers in het maken van de juiste afwegingen en verbindt ze met partijen uit ons netwerk als dat nodig is. Hierin deel ik graag mijn kennis en expertise. Samen kunnen we de energietransitie versnellen en een duurzame toekomst creëren.'
Al bijna dertig jaar werkt Hella Maessen met passie aan duurzaam en gezond wonen binnen de sociale huursector. Door haar grote betrokkenheid en haar actuele kennis van ontwikkelingen in de sector helpt zij corporaties om goed voorbereid te zijn op de warmtetransitie en andere verduurzamingsopgaven. De warmtetransitie is een enorme uitdaging voor corporaties. Die uitdaging aangaan vraagt om kennis bij corporaties en alle ketenpartners. Met haar kritische blik, heldere uitleg en enthousiasme draagt Hella haar kennis graag over.
Hella Maessen: ‘In Nederland hebben we een mooie sociale huursector. Daar moeten we trots en zuinig op zijn. Ik werk daar graag aan mee. Door actuele kennis te delen en duidelijk over te brengen, kunnen we echte stappen zetten in de verduurzaming. Samen zorgen we dat ook in de toekomst iedereen betaalbaar en goed kan wonen.’
Dyon Noy is al ruim veertig jaar actief binnen de sociale huursector. Als oprichter van Atriensis en met zijn jarenlange ervaring in de sector kent hij de wereld van woningcorporaties als geen ander. Zelf is hij groot voorstander van het delen van kennis om daar samen van te leren. De laatste jaren houdt Dyon zich vooral bezig met advisering over het aardgasvrij maken van hele wijken en buurten. De kennis en praktijkervaringen die hij hierbij heeft opgedaan, brengt hij graag met passie en enthousiasme over.
Dyon Noy: ‘Werken in de sociale huursector is en blijft het mooiste wat er is. Comfortabele en betaalbare woningen realiseren voor huurders. Echter, lopen woningcorporaties en ketenpartners tegen ontzettend veel uitdagingen aan. Vanuit Atriensis delen wij graag onze kennis en expertise om die uitdagingen aan te gaan en te werken aan oplossingen.’
Tijdens de inspirerende en interactieve kennisbijeenkomst op donderdag 28 maart 2024 van 15.00 tot 17.00 uur staat de enorme uitdaging op financieel vlak centraal. Hierbij komen verschillende invalshoeken aan bod. Zo belicht Reynt Sluis, coördinerend specialistisch adviseur, het perspectief van de Autoriteit woningcorporaties: de toezichthouder van de sector. Diana de Koning, MT-lid bij het WSW, gaat op de uitdagingen van de sector in vanuit het perspectief van de ‘borger’ van de corporatiefinanciering. Victor Burger, partner bij sectorspecialist Finance Ideas, deelt zijn uitgesproken opvattingen over de opgaven van corporaties versus de financiële polsstok. Alle inleiders gaan afzonderlijk, met elkaar en ook met de deelnemers op een drietal vragen in:
Hoe zorg je voor een duurzaam prestatiemodel voor de verduurzamingsopgave? Kosten zijn fors gestegen, veel verduurzamingsmaatregelen leiden tot extra exploitatielasten en er zijn praktisch geen mogelijkheden voor extra inkomsten
Hoe zorg je voor flexibiliteit tussen de verschillende Nationale Prestatieafspraken onderling? Prognoses komen blijkens de Staat van de corporatiesector 2023 te vaak niet uit. Tegenvallers bij sommige opgaven die tot versnelling leiden bij andere opgaven
Hoe zorg je voor optimale lokale samenwerking rondom de verduurzamingsopgave? Hoe kan lokale samenwerking tot meer resultaat rondom de verduurzamingsopgave leiden? De betekenis van de IBW en de lokale prestatieafspraken
n.t.b.
