Atriensis bestaat twintig jaar. Een mooi moment om terug te blikken, maar vooral om vooruit te kijken. Hoe ziet de wereld van de volkshuisvesting er over nóg eens twintig jaar uit? Oprichter Dyon Noy en collega Maud Beerens gaan daarover met elkaar in gesprek. Wat moet er gebeuren om tot een sociale woningvoorraad te komen die écht duurzaam is? Wat valt op aan de nieuwe generatie professionals? En wat betekent het om jezelf dagelijks in te zetten voor betaalbare, duurzame en toekomstbestendige woningen? Een gesprek over betrokkenheid, samenwerking en verantwoordelijkheid, tussen ervaring en vernieuwing. ’Als we wachten tot iedereen het eens is, zijn we te laat.’
Hij begon in een tijd waarin verduurzaming vooral een technisch vraagstuk was. Zij stapte in op het moment dat klimaat, circulariteit en maatschappelijke impact al breed op de agenda stonden. Dyon Noy, oprichter van en partner bij Atriensis, ziet hoeveel er is veranderd en ook wat er nog mist. Zijn collega Maud Beerens, bouwkundig inspecteur, brengt tempo, scherpte en betrokkenheid mee. Ze wil geen tussenoplossingen meer, maar structurele keuzes. ‘We weten wat er nodig is’, stelt ze. ‘Laten we het gewoon doen.’ Samen kijken ze vooruit naar 2050: hoe zorgen we dat sociale woningbouw dan écht toekomstbestendig is?
Volgens Dyon Noy staat de corporatiesector voor een fundamentele keuze. Blijven we bouwen voor steeds aparte doelgroepen en specifieke huisvestingsvraagstukken? De waan van de dag. Of werken we aan inclusieve wijken waar iedereen een thuis kan hebben? Die bestand zijn tegen de snel wisselende vraagstukken van de woningmarkt. Zijn voorkeur is duidelijk: geen hokjes, maar verbondenheid. ‘We moeten voorkomen dat we in het ene deel van de stad zorgwoningen clusteren en in het andere deel jonge gezinnen.’ Maud Beerens sluit zich daarbij aan, al ziet ze ook de uitdagingen. Door de vergrijzing groeit de behoefte aan geschikte woningen voor ouderen. Die spanning tussen samen wonen en maatwerk vraagt om visie én lef, vinden ze allebei.
Diezelfde spanning zien ze ook bij verduurzaming. Te vaak is de aanpak nog traditioneel, versnipperd of puur technisch. Noy noemt de bouwketen log en te weinig vernieuwingsgericht. Bewoners moeten soms hun huis uit voor een renovatie, zonder dat er voldoende naar hun situatie wordt gekeken. Beerens merkt dat veel materialen worden weggegooid terwijl ze nog bruikbaar zijn. Milieubewust denken ontbreekt vaak. Wat beide stoort, is het gebrek aan samenhang. Duurzaamheid is meer dan CO2 reduceren of isoleren. Het gaat óók over comfort, gezondheid, betrokkenheid. Over mensen dus en niet alleen over stenen.
Als het gaat over de toekomst, schuiven de opgaven op. Energielabels zijn straks niet meer leidend. In 2050 draait het volgens Dyon Noy en Maud Beerens om circulariteit, biodiversiteit en klimaatadaptatie. Dyon Noy maakt zich zorgen of we die slag op tijd maken. ‘De gevolgen van klimaatverandering zijn nog lang niet doorgedrongen tot beleid en praktijk.’ Maud Beerens ziet het ook: ‘Veel initiatieven blijven hangen in pilots of visies. Als we wachten tot iedereen het eens is, zijn we te laat.’ Tegelijk is ze hoopvol. Jongere generaties zijn gewend om systeemgrenzen te negeren en gewoon te beginnen.
Samenwerking is daarbij cruciaal. Noy hekelt projecten waarin alleen techniek leidend is en bewoners nauwelijks worden betrokken. ‘We moeten af van die technische benadering van wonen. Het gaat óók over leefomgeving, verbinding en comfort. Alleen als je dat meeneemt, maak je echt het verschil.’ Hij pleit voor integrale aanpak, waarin corporaties, gemeenten en bewoners gelijkwaardig samenwerken. Beerens is het daarmee eens. Ze ziet hoe bewoners zich meer betrokken voelen als ze zich gehoord weten. ‘Soms kom je in een complex waar net gerenoveerd is en zegt iemand: ik had geen idee wat er ging gebeuren. Dat raakt me. Je wilt toch dat mensen zich gehoord voelen.’ Dat eigenaarschap maakt het verschil in de wijk. Als bouwkundig inspecteur is ze vaak de eerste die écht luistert. Dat maakt haar rol misschien klein, maar nooit onbelangrijk.
In hun gesprek komt vanzelf het generatieverschil aan bod. Dyon Noy ziet hoe snel Maud Beerens en haar collega’s schakelen. Hij hoopt dat dat tempo ook gepaard gaat met de diepe drive om ‘de wereld te verbeteren’ die zijn generatie drijft. Maud begrijpt dat sentiment, maar ziet het genuanceerd. Haar generatie is minder idealistisch, misschien, maar wél doordrongen van urgentie. Ze leren veel van oudere collega’s zegt ze, vooral van hun ervaring, vasthoudendheid en vertrouwen in samenwerking. Want dat delen ze allebei: de overtuiging dat verduurzaming pas lukt als je het samen doet en als je begint bij de bedoeling.
Als directeur van Atriensis wijken heeft Maria Scholten zichzelf in korte tijd wegwijs gemaakt in de wereld van de warmtetransitie. Processen in de warmtetransitie kennen vele belanghouders, zijn complex en vaak zijn er in één wijk meerdere woningcorporaties actief. Maria vindt het belangrijk om woningcorporaties onderling te verbinden en te zorgen voor gezamenlijke standpunten, zodat zij samen sterk staan. Hiervoor zijn onderling vertrouwen en het gezamenlijk opbouwen en delen van kennis een belangrijke basis. Vervolgens is ook het verbinden van de woningcorporaties met de overige belanghouders zoals gemeenten, netbeheerders en warmtebedrijven essentieel. Maria draagt haar praktijkervaring, kennis en enthousiasme over de warmtetransitie met veel plezier, energie en een frisse blik over.
Maria Scholten: ‘Het realiseren van betaalbare en comfortabele aardgasvrije woningen voor woningcorporaties en huurders is een prachtige uitdaging om aan te werken. Voldoende kennis bij de verschillende stakeholders is hiervoor een belangrijke basis. Daarom vind ik het heel belangrijk om mijn kennis in dit domein op een inspirerende manier te delen.’
Met een achtergrond als architect zoekt Dave van der Helm, in zijn rol als directeur van Atriensis data, altijd op creatieve wijze naar oplossingen voor verschillende vraagstukken in de sociale woningbouw. Met zijn brede ervaring op het gebied van energielabels en aanverwante aspecten rondom energieprestatie begrijpt Dave de uitdagingen én kansen voor woningcorporaties op dit vlak als geen ander. Hij heeft het energielabel zien transformeren van verplichting naar versneller van innovatie en verduurzaming. Dave is een groot voorstander van samenwerking om gezamenlijk tot slimmere oplossingen te komen. Juist op het gebied van vastgoeddata waar de basis ligt voor verduurzaming. De laatste jaren richt Dave zich in het bijzonder op de digitalisering van vastgoeddata en deelt graag zijn inzichten en ervaringen op dit gebied.
‘De sociale huursector is van onschatbare waarde voor onze samenleving. Maatschappelijke impact en verduurzaming komen hier samen. Ik vind het belangrijk om mijn kennis over energielabels, vastgoeddata en digitalisering actief te delen, zodat we met elkaar tot betere en slimmere oplossingen komen. Door inzichten uit de praktijk te koppelen aan data kunnen we als sector echt versnellen – en daar graag ik graag mijn steentje aan bij.’
Met passie voor volkshuisvesting, energieprestatie en energietransitie werkt Arjan van Helvoort al meer dan een decennium bij Atriensis aan comfortabele, kwalitatieve en betaalbare huurwoningen. Als partner van woningcorporaties, met ketenpartners, voor huurders. Met een integrale visie op duurzaamheid en oog voor alle verschillende belangen. Ambitie, praktische uitvoerbaarheid en betaalbaarheid staan voorop in zijn projecten. Resultaatgericht en pragmatisch. De expertise van Arjan ligt in het verbinden van technische kennis met strategische inzichten, waardoor complexe projecten soepel en succesvol worden uitgevoerd.
Arjan van Helvoort: ‘De opgave is immens en wordt steeds complexer. De uitdaging is vraagstukken en oplossingen eenvoudig te houden. Werken aan en vanuit een gezamenlijk belang en doel. Het welzijn van de huurder voorop. Atriensis helpt opdrachtgevers in het maken van de juiste afwegingen en verbindt ze met partijen uit ons netwerk als dat nodig is. Hierin deel ik graag mijn kennis en expertise. Samen kunnen we de energietransitie versnellen en een duurzame toekomst creëren.'
Al bijna dertig jaar werkt Hella Maessen met passie aan duurzaam en gezond wonen binnen de sociale huursector. Door haar grote betrokkenheid en haar actuele kennis van ontwikkelingen in de sector helpt zij corporaties om goed voorbereid te zijn op de warmtetransitie en andere verduurzamingsopgaven. De warmtetransitie is een enorme uitdaging voor corporaties. Die uitdaging aangaan vraagt om kennis bij corporaties en alle ketenpartners. Met haar kritische blik, heldere uitleg en enthousiasme draagt Hella haar kennis graag over.
Hella Maessen: ‘In Nederland hebben we een mooie sociale huursector. Daar moeten we trots en zuinig op zijn. Ik werk daar graag aan mee. Door actuele kennis te delen en duidelijk over te brengen, kunnen we echte stappen zetten in de verduurzaming. Samen zorgen we dat ook in de toekomst iedereen betaalbaar en goed kan wonen.’
Dyon Noy is al ruim veertig jaar actief binnen de sociale huursector. Als oprichter van Atriensis en met zijn jarenlange ervaring in de sector kent hij de wereld van woningcorporaties als geen ander. Zelf is hij groot voorstander van het delen van kennis om daar samen van te leren. De laatste jaren houdt Dyon zich vooral bezig met advisering over het aardgasvrij maken van hele wijken en buurten. De kennis en praktijkervaringen die hij hierbij heeft opgedaan, brengt hij graag met passie en enthousiasme over.
Dyon Noy: ‘Werken in de sociale huursector is en blijft het mooiste wat er is. Comfortabele en betaalbare woningen realiseren voor huurders. Echter, lopen woningcorporaties en ketenpartners tegen ontzettend veel uitdagingen aan. Vanuit Atriensis delen wij graag onze kennis en expertise om die uitdagingen aan te gaan en te werken aan oplossingen.’
Tijdens de inspirerende en interactieve kennisbijeenkomst op donderdag 28 maart 2024 van 15.00 tot 17.00 uur staat de enorme uitdaging op financieel vlak centraal. Hierbij komen verschillende invalshoeken aan bod. Zo belicht Reynt Sluis, coördinerend specialistisch adviseur, het perspectief van de Autoriteit woningcorporaties: de toezichthouder van de sector. Diana de Koning, MT-lid bij het WSW, gaat op de uitdagingen van de sector in vanuit het perspectief van de ‘borger’ van de corporatiefinanciering. Victor Burger, partner bij sectorspecialist Finance Ideas, deelt zijn uitgesproken opvattingen over de opgaven van corporaties versus de financiële polsstok. Alle inleiders gaan afzonderlijk, met elkaar en ook met de deelnemers op een drietal vragen in:
Hoe zorg je voor een duurzaam prestatiemodel voor de verduurzamingsopgave? Kosten zijn fors gestegen, veel verduurzamingsmaatregelen leiden tot extra exploitatielasten en er zijn praktisch geen mogelijkheden voor extra inkomsten
Hoe zorg je voor flexibiliteit tussen de verschillende Nationale Prestatieafspraken onderling? Prognoses komen blijkens de Staat van de corporatiesector 2023 te vaak niet uit. Tegenvallers bij sommige opgaven die tot versnelling leiden bij andere opgaven
Hoe zorg je voor optimale lokale samenwerking rondom de verduurzamingsopgave? Hoe kan lokale samenwerking tot meer resultaat rondom de verduurzamingsopgave leiden? De betekenis van de IBW en de lokale prestatieafspraken
n.t.b.
