Woningcorporatie Area verhuurt ongeveer 8.000 woningen in Uden en Veghel. In de loop van 2014 stelde
Area een ambitieuze nieuwe koers vast met duurzaamheid als belangrijke pijler. Daarbij beschouwt Area
woonlastenbeheersing als uitgangspunt. Ieder jaar is er een budget van € 3,5 miljoen beschikbaar en Area vult de duurzaamheidsambities met diverse deelprogramma’s in. Met deze aanpak behaalt Area in 2020 de afspraken van het Convenant Energiebesparing Huursector. John Sleegers, bij Area verantwoordelijk voor het duurzaamheidsprogramma, en Cynthia Tuitjer, adviseur bij Atriensis, lichten het duurzaamheidsbeleid van Area toe.
Area gaat wat betreft de pijler duurzaamheid vooral uit van de bestaande voorraad. De nieuwbouw is beperkt en de meeste winst is bij de al aanwezige huurwoningen te boeken. De gemiddelde energetische kwaliteit van het huidige bezit is op dit moment naar verhouding al goed en vormt daarom een uitstekend vertrekpunt.
John Sleegers vertelt over de diverse deelprogramma’s. Area beschouwt goede isolatie en zuinige installaties als belangrijke randvoorwaarden voor alle woningen. Een voorbeeld van een deelprogramma is het combineren van schilderbeurten met de isolatie van nu nog ongeïsoleerde onderdelen van de gebouwschil. Een ander voorbeeld vormt de aanpak bij mutaties van eengezinswoningen. Voor Area een goed moment om de daken aan de binnenzijde en de begane grondvloeren te isoleren. John Sleegers: ‘Dit scheelt een hoop werk omdat de huizen dan al leeg staan. We hoeven bijvoorbeeld geen zolders leeg te ruimen of met bewoners in gesprek over hun vloerbedekking om de kruipruimte bereikbaar te maken.’ Bij reeds geplande renovaties ligt de lat hoger wat betreft het energetische resultaat. Daarnaast start Area met een nul-op-de-meter ingreep. ‘Area streeft ernaar zoveel mogelijk te renoveren in plaats van slopen. Ook dat is voor ons invulling van het begrip duurzaamheid.’
Kent Area programma’s die verdergaan dan energie zuinigheid van woningen? John Sleegers: ‘Op een groot aantal gestapelde complexen plaatsen wij zonnepanelen voor collectieve elektra. Daarnaast bieden wij huurders van eengezinswoningen zonnepanelen aan. Ook maatschappelijk verantwoord ondernemen is in deze tijd belangrijk. Wij vullen dit in door verbindingen te leggen met onze leveranciers. Bijvoorbeeld de inschakeling door hen van huurders met een afstand tot de arbeidsmarkt. Een ander voorbeeld is dat wij moestuintjes faciliteren voor huurders met een laag inkomen en ter ondersteuning van de lokale voedselbank.’
Cynthia Tuitjer licht de deelprogramma’s voor gedragsbeïnvloeding toe: ‘Voor optimale energiebesparing zijn technische maatregelen niet genoeg; je hebt bewust bewonersgedrag nodig.’
Een voorbeeld om dat te bereiken is het jaarlijkse Klimaatstraatfeest waar Area met een groot aantal straten aan meedoet. Bewoners leren stapsgewijs over energiebesparing en verdienen punten bij iedere besparende maatregel. Cynthia Tuitjer: ‘Er is sprake van olievlekwerking: als de buurman iets doet, volgt de rest van de straat ook. Bewoners verzinnen zelf acties om geld te besparen, zoals op vrijdagavond gezamenlijk eten.’ Area looft aanvullend op de landelijke prijs een eigen duurzaamheidsprijs uit voor de deelnemende bewoners van de corporatie.
Behalve het Klimaatstraatfeest en de prijs voor deelnemers, zet Area energiecoaches in om bewoners te ondersteunen. De coaches adviseren niet alleen over bewust gedrag, maar wijzen bewoners op mogelijkheden als zonnepanelen of isoleren van nog ongeïsoleerde bouwdelen. Area heeft veel deelprogramma’s die constant worden aangepast en projecten met diverse overlappingen. Hoe communiceert.
Area dit duidelijk naar de bewoners toe? John Sleegers: ‘Verduurzaming en woonlastenbeheersing zijn de belangrijkste thema’s. Onze huurders hebben een kleine portemonnee. Termen als ‘duurzaamheid’ of ‘energiebesparing’ zijn te abstract, wat de communicatie niet ten goede komt. Slagzinnen als ‘gratis stroom van de zon’ of ‘bespaar tot € 400’ spreken mensen meer aan.’
Cynthia Tuitjer vult aan: ‘Wij zetten in op een diversiteit van onderling op elkaar afgestemde media. De verschillende deelprogramma’s met hun bijbehorende communicatiestrategie versterken elkaar. De aanpak van Area is gewaagd: ineens van bijna niets naar alles. Maar het grote enthousiasme veroorzaakt een sneeuwbaleffect en bewoners gaan daarin mee. Het is cruciaal dat je één boodschap uitdraagt. Dat heeft ook gezorgd voor een prettige samenwerking binnen het team dat het duurzaamheidsprogramma oppakt.’
Op een druk bezochte belanghoudersbijeenkomst heeft John Sleegers het duurzaamheidsprogramma heel origineel gepresenteerd, namelijk in de vorm van een lied. ‘Ik heb me kwetsbaar opgesteld, maar dat past bij het thema. Ik heb ons duurzaamheidsbeleid op de melodie van ‘15 miljoen mensen’ aan het grote publiek bekend gemaakt. Het voordeel om het zingend te presenteren is dat iedereen dat onthoudt en nu een goed beeld van ons duurzaamheidsprogramma heeft. De slogan van ons lied én programma is: energie besparen doe je samen!
Als directeur van Atriensis wijken heeft Maria Scholten zichzelf in korte tijd wegwijs gemaakt in de wereld van de warmtetransitie. Processen in de warmtetransitie kennen vele belanghouders, zijn complex en vaak zijn er in één wijk meerdere woningcorporaties actief. Maria vindt het belangrijk om woningcorporaties onderling te verbinden en te zorgen voor gezamenlijke standpunten, zodat zij samen sterk staan. Hiervoor zijn onderling vertrouwen en het gezamenlijk opbouwen en delen van kennis een belangrijke basis. Vervolgens is ook het verbinden van de woningcorporaties met de overige belanghouders zoals gemeenten, netbeheerders en warmtebedrijven essentieel. Maria draagt haar praktijkervaring, kennis en enthousiasme over de warmtetransitie met veel plezier, energie en een frisse blik over.
Maria Scholten: ‘Het realiseren van betaalbare en comfortabele aardgasvrije woningen voor woningcorporaties en huurders is een prachtige uitdaging om aan te werken. Voldoende kennis bij de verschillende stakeholders is hiervoor een belangrijke basis. Daarom vind ik het heel belangrijk om mijn kennis in dit domein op een inspirerende manier te delen.’
Met een achtergrond als architect zoekt Dave van der Helm, in zijn rol als directeur van Atriensis data, altijd op creatieve wijze naar oplossingen voor verschillende vraagstukken in de sociale woningbouw. Met zijn brede ervaring op het gebied van energielabels en aanverwante aspecten rondom energieprestatie begrijpt Dave de uitdagingen én kansen voor woningcorporaties op dit vlak als geen ander. Hij heeft het energielabel zien transformeren van verplichting naar versneller van innovatie en verduurzaming. Dave is een groot voorstander van samenwerking om gezamenlijk tot slimmere oplossingen te komen. Juist op het gebied van vastgoeddata waar de basis ligt voor verduurzaming. De laatste jaren richt Dave zich in het bijzonder op de digitalisering van vastgoeddata en deelt graag zijn inzichten en ervaringen op dit gebied.
‘De sociale huursector is van onschatbare waarde voor onze samenleving. Maatschappelijke impact en verduurzaming komen hier samen. Ik vind het belangrijk om mijn kennis over energielabels, vastgoeddata en digitalisering actief te delen, zodat we met elkaar tot betere en slimmere oplossingen komen. Door inzichten uit de praktijk te koppelen aan data kunnen we als sector echt versnellen – en daar graag ik graag mijn steentje aan bij.’
Met passie voor volkshuisvesting, energieprestatie en energietransitie werkt Arjan van Helvoort al meer dan een decennium bij Atriensis aan comfortabele, kwalitatieve en betaalbare huurwoningen. Als partner van woningcorporaties, met ketenpartners, voor huurders. Met een integrale visie op duurzaamheid en oog voor alle verschillende belangen. Ambitie, praktische uitvoerbaarheid en betaalbaarheid staan voorop in zijn projecten. Resultaatgericht en pragmatisch. De expertise van Arjan ligt in het verbinden van technische kennis met strategische inzichten, waardoor complexe projecten soepel en succesvol worden uitgevoerd.
Arjan van Helvoort: ‘De opgave is immens en wordt steeds complexer. De uitdaging is vraagstukken en oplossingen eenvoudig te houden. Werken aan en vanuit een gezamenlijk belang en doel. Het welzijn van de huurder voorop. Atriensis helpt opdrachtgevers in het maken van de juiste afwegingen en verbindt ze met partijen uit ons netwerk als dat nodig is. Hierin deel ik graag mijn kennis en expertise. Samen kunnen we de energietransitie versnellen en een duurzame toekomst creëren.'
Al bijna dertig jaar werkt Hella Maessen met passie aan duurzaam en gezond wonen binnen de sociale huursector. Door haar grote betrokkenheid en haar actuele kennis van ontwikkelingen in de sector helpt zij corporaties om goed voorbereid te zijn op de warmtetransitie en andere verduurzamingsopgaven. De warmtetransitie is een enorme uitdaging voor corporaties. Die uitdaging aangaan vraagt om kennis bij corporaties en alle ketenpartners. Met haar kritische blik, heldere uitleg en enthousiasme draagt Hella haar kennis graag over.
Hella Maessen: ‘In Nederland hebben we een mooie sociale huursector. Daar moeten we trots en zuinig op zijn. Ik werk daar graag aan mee. Door actuele kennis te delen en duidelijk over te brengen, kunnen we echte stappen zetten in de verduurzaming. Samen zorgen we dat ook in de toekomst iedereen betaalbaar en goed kan wonen.’
Dyon Noy is al ruim veertig jaar actief binnen de sociale huursector. Als oprichter van Atriensis en met zijn jarenlange ervaring in de sector kent hij de wereld van woningcorporaties als geen ander. Zelf is hij groot voorstander van het delen van kennis om daar samen van te leren. De laatste jaren houdt Dyon zich vooral bezig met advisering over het aardgasvrij maken van hele wijken en buurten. De kennis en praktijkervaringen die hij hierbij heeft opgedaan, brengt hij graag met passie en enthousiasme over.
Dyon Noy: ‘Werken in de sociale huursector is en blijft het mooiste wat er is. Comfortabele en betaalbare woningen realiseren voor huurders. Echter, lopen woningcorporaties en ketenpartners tegen ontzettend veel uitdagingen aan. Vanuit Atriensis delen wij graag onze kennis en expertise om die uitdagingen aan te gaan en te werken aan oplossingen.’
Tijdens de inspirerende en interactieve kennisbijeenkomst op donderdag 28 maart 2024 van 15.00 tot 17.00 uur staat de enorme uitdaging op financieel vlak centraal. Hierbij komen verschillende invalshoeken aan bod. Zo belicht Reynt Sluis, coördinerend specialistisch adviseur, het perspectief van de Autoriteit woningcorporaties: de toezichthouder van de sector. Diana de Koning, MT-lid bij het WSW, gaat op de uitdagingen van de sector in vanuit het perspectief van de ‘borger’ van de corporatiefinanciering. Victor Burger, partner bij sectorspecialist Finance Ideas, deelt zijn uitgesproken opvattingen over de opgaven van corporaties versus de financiële polsstok. Alle inleiders gaan afzonderlijk, met elkaar en ook met de deelnemers op een drietal vragen in:
Hoe zorg je voor een duurzaam prestatiemodel voor de verduurzamingsopgave? Kosten zijn fors gestegen, veel verduurzamingsmaatregelen leiden tot extra exploitatielasten en er zijn praktisch geen mogelijkheden voor extra inkomsten
Hoe zorg je voor flexibiliteit tussen de verschillende Nationale Prestatieafspraken onderling? Prognoses komen blijkens de Staat van de corporatiesector 2023 te vaak niet uit. Tegenvallers bij sommige opgaven die tot versnelling leiden bij andere opgaven
Hoe zorg je voor optimale lokale samenwerking rondom de verduurzamingsopgave? Hoe kan lokale samenwerking tot meer resultaat rondom de verduurzamingsopgave leiden? De betekenis van de IBW en de lokale prestatieafspraken
n.t.b.
