Al jaren pakt Wooncompagnie de verduurzaming van de bestaande voorraad serieus aan. Stevige
budgetten zijn vrijgemaakt. Inmiddels zijn praktisch alle tot 1983 gebouwde woningen naar een uitstekend isolatieniveau opgewaardeerd. De verschuiving van aandacht is daarom logisch. De corporatie met 14.000 woningen in een groot aantal gemeenten in Noord-Holland werkt steeds intensiever aan circulariteit en klimaatadaptatie. Zo is gestart met toepassing van circulaire keukens, afkoppeling van regenpijpen, toepassing van regentonnen en nieuwbouw op basis van volledig houten modules. Maaike Scheper van Wooncompagnie bespreekt de ambities van Wooncompagnie met Sven Boekhout van Atriensis. En natuurlijk trekt de houtbouw vanwege het innovatieve karakter de meeste aandacht.
‘Iedereen is bang. In onze systeemwereld verliezen mensen zich in regeltjes en risicomijdend gedrag. Ik zie dat echt als belangrijkste knelpunt om duurzaamheidsambities te halen. Ik mis op veel plaatsen lef.’ Sven Boekhout van Atriensis maakt van zijn hart geen moordkuil. Het gesprek is amper begonnen of hij gooit zijn frustraties op tafel. Maaike Scheper van Wooncompagnie ziet ook andere patronen voor het te trage verduurzamingstempo. ‘Natuurlijk belemmert het tekort aan geld. Corporaties lopen over een paar jaar tegen de financiële grenzen aan. Zolang daar geen duidelijkheid over komt, valt natuurlijk te begrijpen dat voorzichtigheid op zijn plaats is. Daarbij is ook voldoende kennis van verduurzamingsvraagstukken nodig om projecten vlot te trekken. Ook op dat gebied is nog werk aan
de winkel. ’
‘Tegelijk ben ik apetrots op wat Wooncompagnie al bereikte’, zo vervolgt Maaike Scheper. ‘Met stevige
inspanningen zijn praktisch alle tot 1983 gebouwde woningen prima geïsoleerd. Feitelijk zijn wij daarmee klaar voor de toekomst. Natuurlijk ging dat niet vanzelf. Budgetten zijn vrijgemaakt, geen huurverhoging voor huurders, vertrouwen in ketenpartners en niets overslaan. Dat lijkt allemaal heel normaal. Maar juist de consequente en volhardende aanpak van Wooncompagnie vind ik bijzonder.’ Boekhout herkent dit: ’Helemaal eens. Ik begeleid een andere corporatie in deze regio met een grootschalig verduurzamingsprogramma voor alle wat oudere woningen. Dat lijkt eenvoudig, maar niets is minder waar. Middelen vrijmaken, huurbeleid, huurdersparticipatie en vergunningen. En probeer in de huidige gespannen markt maar eens een goede ketenpartner te vinden.’
De opgave om oudere woningen goed te isoleren is dus getackeld. Maar is dat niet een te enge benadering nu het klimaat blijvend verstoord blijkt? Maaike Scheper gaat hierin mee: ‘Zeker. Toch is het voor Wooncompagnie zaak om de basis op orde te hebben. Goed geïsoleerde woningen zodat wij ook bijdragen aan woonlastenbeheersing. Door die volgorde zijn wij nu in staat om concrete vervolgstappen met klimaatadaptatie en circulariteit te maken. Wij zijn begonnen met afkoppeling van
regenpijpen en plaatsing van regentonnen. Daardoor leveren wij een bijdrage in de strijd tegen gevolgen van hoosbuien. Plus een besparing op waterverbruik. Onze huurders reageren daar enorm positief op. Ook zijn wij gestart met het plaatsen van circulaire keukens. Het gaat in kleine stapjes, maar een begin is gemaakt.’
Meest in het oog springt natuurlijk het nieuwbouwcomplex met galerijwoningen in Monnickendam. Gebaseerd op in de fabriek geproduceerde houten modules die op locatie geassembleerd zijn. Maaike Scheper: ‘Bij onze nieuwbouw werkten wij al met verschillende typen conceptwoningen. Maar dit is echt het volgende niveau.’ Sven Boekhout is benieuwd naar de impact van de houten woningen voor de woonbeleving van huurders. ‘Het is anders wonen, met meer aandacht voor het binnenklimaat’,
schetst Maaike Scheper. ‘De houten binnenwanden en vloerconstructies leveren een warm en fijn binnenklimaat op. Het zijn ademende woningen. Huurders mogen de binnenwanden van CLT niet sausen of behangen. Anders gaat het effect verloren. Bij toewijzing bespraken wij dat uitdrukkelijk met kandidaten.’
‘Ik vind het mooie woningen met ruime plattegronden’, reageert Boekhout. ‘Soms maak ik me bij de huidige hausse aan plannen voor houtbouw wel zorgen over ontbossing.’ Maaike Scheper begrijpt dit: ‘Wat zou jij dan aanraden?’ Boekhout: ‘Sowieso doorgaan met deze ontwikkeling. Ik zie vaak plannen met een overdaad aan hout. Niet handig. Maak constructies niet overbodig zwaar. En let goed op het duurzaamheidskeurmerk van het hout. Bekijk mogelijkheden om gebruikt bouwhout in die nieuwbouw
te verwerken. Wat dat betreft is het al perfect dat jullie ook hier circulaire keukens gebruiken. En zorg natuurlijk voor losmaakbaarheid. Denk nu al na over optimaal hergebruik aan het einde van de levensduur.’
Sven Boekhout is benieuwd hoe Wooncompagnie naar de houten woningen kijkt: ‘Is dit een eenmalige pilot voor jullie of de definitieve omslag van baksteen en beton naar hout? Elders zijn al plannen voor houten hoogbouw in ongeveer twintig woonlagen gelanceerd.’ Maaike Scheper is uitgesproken: ‘Dit is zeker geen eenmalige pilot. Als het aan mij ligt pakken wij gewoon door. De eerste serieuze initiatieven
liggen er al.’
Als directeur van Atriensis wijken heeft Maria Scholten zichzelf in korte tijd wegwijs gemaakt in de wereld van de warmtetransitie. Processen in de warmtetransitie kennen vele belanghouders, zijn complex en vaak zijn er in één wijk meerdere woningcorporaties actief. Maria vindt het belangrijk om woningcorporaties onderling te verbinden en te zorgen voor gezamenlijke standpunten, zodat zij samen sterk staan. Hiervoor zijn onderling vertrouwen en het gezamenlijk opbouwen en delen van kennis een belangrijke basis. Vervolgens is ook het verbinden van de woningcorporaties met de overige belanghouders zoals gemeenten, netbeheerders en warmtebedrijven essentieel. Maria draagt haar praktijkervaring, kennis en enthousiasme over de warmtetransitie met veel plezier, energie en een frisse blik over.
Maria Scholten: ‘Het realiseren van betaalbare en comfortabele aardgasvrije woningen voor woningcorporaties en huurders is een prachtige uitdaging om aan te werken. Voldoende kennis bij de verschillende stakeholders is hiervoor een belangrijke basis. Daarom vind ik het heel belangrijk om mijn kennis in dit domein op een inspirerende manier te delen.’
Met een achtergrond als architect zoekt Dave van der Helm, in zijn rol als directeur van Atriensis data, altijd op creatieve wijze naar oplossingen voor verschillende vraagstukken in de sociale woningbouw. Met zijn brede ervaring op het gebied van energielabels en aanverwante aspecten rondom energieprestatie begrijpt Dave de uitdagingen én kansen voor woningcorporaties op dit vlak als geen ander. Hij heeft het energielabel zien transformeren van verplichting naar versneller van innovatie en verduurzaming. Dave is een groot voorstander van samenwerking om gezamenlijk tot slimmere oplossingen te komen. Juist op het gebied van vastgoeddata waar de basis ligt voor verduurzaming. De laatste jaren richt Dave zich in het bijzonder op de digitalisering van vastgoeddata en deelt graag zijn inzichten en ervaringen op dit gebied.
‘De sociale huursector is van onschatbare waarde voor onze samenleving. Maatschappelijke impact en verduurzaming komen hier samen. Ik vind het belangrijk om mijn kennis over energielabels, vastgoeddata en digitalisering actief te delen, zodat we met elkaar tot betere en slimmere oplossingen komen. Door inzichten uit de praktijk te koppelen aan data kunnen we als sector echt versnellen – en daar graag ik graag mijn steentje aan bij.’
Met passie voor volkshuisvesting, energieprestatie en energietransitie werkt Arjan van Helvoort al meer dan een decennium bij Atriensis aan comfortabele, kwalitatieve en betaalbare huurwoningen. Als partner van woningcorporaties, met ketenpartners, voor huurders. Met een integrale visie op duurzaamheid en oog voor alle verschillende belangen. Ambitie, praktische uitvoerbaarheid en betaalbaarheid staan voorop in zijn projecten. Resultaatgericht en pragmatisch. De expertise van Arjan ligt in het verbinden van technische kennis met strategische inzichten, waardoor complexe projecten soepel en succesvol worden uitgevoerd.
Arjan van Helvoort: ‘De opgave is immens en wordt steeds complexer. De uitdaging is vraagstukken en oplossingen eenvoudig te houden. Werken aan en vanuit een gezamenlijk belang en doel. Het welzijn van de huurder voorop. Atriensis helpt opdrachtgevers in het maken van de juiste afwegingen en verbindt ze met partijen uit ons netwerk als dat nodig is. Hierin deel ik graag mijn kennis en expertise. Samen kunnen we de energietransitie versnellen en een duurzame toekomst creëren.'
Al bijna dertig jaar werkt Hella Maessen met passie aan duurzaam en gezond wonen binnen de sociale huursector. Door haar grote betrokkenheid en haar actuele kennis van ontwikkelingen in de sector helpt zij corporaties om goed voorbereid te zijn op de warmtetransitie en andere verduurzamingsopgaven. De warmtetransitie is een enorme uitdaging voor corporaties. Die uitdaging aangaan vraagt om kennis bij corporaties en alle ketenpartners. Met haar kritische blik, heldere uitleg en enthousiasme draagt Hella haar kennis graag over.
Hella Maessen: ‘In Nederland hebben we een mooie sociale huursector. Daar moeten we trots en zuinig op zijn. Ik werk daar graag aan mee. Door actuele kennis te delen en duidelijk over te brengen, kunnen we echte stappen zetten in de verduurzaming. Samen zorgen we dat ook in de toekomst iedereen betaalbaar en goed kan wonen.’
Dyon Noy is al ruim veertig jaar actief binnen de sociale huursector. Als oprichter van Atriensis en met zijn jarenlange ervaring in de sector kent hij de wereld van woningcorporaties als geen ander. Zelf is hij groot voorstander van het delen van kennis om daar samen van te leren. De laatste jaren houdt Dyon zich vooral bezig met advisering over het aardgasvrij maken van hele wijken en buurten. De kennis en praktijkervaringen die hij hierbij heeft opgedaan, brengt hij graag met passie en enthousiasme over.
Dyon Noy: ‘Werken in de sociale huursector is en blijft het mooiste wat er is. Comfortabele en betaalbare woningen realiseren voor huurders. Echter, lopen woningcorporaties en ketenpartners tegen ontzettend veel uitdagingen aan. Vanuit Atriensis delen wij graag onze kennis en expertise om die uitdagingen aan te gaan en te werken aan oplossingen.’
Tijdens de inspirerende en interactieve kennisbijeenkomst op donderdag 28 maart 2024 van 15.00 tot 17.00 uur staat de enorme uitdaging op financieel vlak centraal. Hierbij komen verschillende invalshoeken aan bod. Zo belicht Reynt Sluis, coördinerend specialistisch adviseur, het perspectief van de Autoriteit woningcorporaties: de toezichthouder van de sector. Diana de Koning, MT-lid bij het WSW, gaat op de uitdagingen van de sector in vanuit het perspectief van de ‘borger’ van de corporatiefinanciering. Victor Burger, partner bij sectorspecialist Finance Ideas, deelt zijn uitgesproken opvattingen over de opgaven van corporaties versus de financiële polsstok. Alle inleiders gaan afzonderlijk, met elkaar en ook met de deelnemers op een drietal vragen in:
Hoe zorg je voor een duurzaam prestatiemodel voor de verduurzamingsopgave? Kosten zijn fors gestegen, veel verduurzamingsmaatregelen leiden tot extra exploitatielasten en er zijn praktisch geen mogelijkheden voor extra inkomsten
Hoe zorg je voor flexibiliteit tussen de verschillende Nationale Prestatieafspraken onderling? Prognoses komen blijkens de Staat van de corporatiesector 2023 te vaak niet uit. Tegenvallers bij sommige opgaven die tot versnelling leiden bij andere opgaven
Hoe zorg je voor optimale lokale samenwerking rondom de verduurzamingsopgave? Hoe kan lokale samenwerking tot meer resultaat rondom de verduurzamingsopgave leiden? De betekenis van de IBW en de lokale prestatieafspraken
n.t.b.
