De Nationale Prestatieafspraken vragen veel van woningcorporaties op het gebied van verduurzaming. In 2050 beschikt de woningvoorraad gemiddeld over het isolatieniveau van de Standaard en is aardgasvrij. Vijf afspraken gericht op het tussendoel in 2035:
In deze incompanysessie worden deelnemers op strategisch niveau bijgepraat over de Nationale Prestatieafspraken. Wat betekenen deze afspraken voor individuele corporaties en hoe vertalen zij deze naar beleid, routekaarten en investeringsplannen? En hoe toets je deze plannen aan financiële haalbaarheid en uitvoerbaarheid? Daarnaast wordt aandacht besteed aan het creëren van intern en extern draagvlak.
De Nationale Prestatieafspraken verwachten dat de sector in 2035 60% van de totale isolatieopgave van 2024 tot en met 2050 al gereed heeft. De stip aan de horizon is de Standaard: een norm voor de maximale netto warmtevraag. Deze Standaard staat voor toekomstklaar isoleren. De gebouwschil is energiezuinig en geschikt voor elk duurzaam alternatief voor verwarming met aardgas.
Heel anders dan de doelstellingen in energielabels van de afgelopen jaren. In deze in company training veel aandacht voor achtergronden. Waarom nu de Standaard? Wat is de relatie met de Streefwaarden? Blijft het energielabel nog een rol spelen? Maar vooral veel aandacht voor de Standaard in de praktijk. Wanneer voldoet de woning aan de Standaard? En hoe pak je verbetering naar de Standaard op grotere schaal aan? Hoe kom je tot een spijtvrije aanpak, zo nodig in meerdere stappen? Met rekenvoorbeelden uit de praktijk.
Na 2028 mogen corporaties geen woningen met het energielabel E, F of G verhuren. Een flinke uitdaging. Nog maar drie jaar tot eind 2028. De tijd begint te dringen. In deze in company training uitleg over de context van deze toezegging uit de Nationale Prestatieafspraken. Wat zijn de exacte regels en uitzonderingen? Wat kunnen sancties zijn als er na 2028 nog steeds woningen met de energielabels E, F of G bestaan?
Vervolgens de diepte in met twee uitdagingen. Allereerst de vraag om welke woningen het echt gaat. Zicht is nodig op de kwaliteit van de energielabels. Hoe zit het daarbij met verschillen in rekenmethodieken. Vervolgens de vraag hoe je van de analyse tot een gestructureerde aanpak komt. Hoe bouw je zekerheid in dat deze uitdaging echt in 2028 geregeld is? Met adviezen over de aanpak bij verenigingen van eigenaren, risicobeheersing en de organisatie van de uitvoering.
Corporaties maken in de periode van 2022 tot en met 2034 maar liefst 450.000 bestaande sociale huurwoningen aardgasvrij via de wijkaanpak. Lastig, omdat corporaties niet zelfstandig over het alternatief voor aardgas besluiten. Gemeenten zijn verantwoordelijk voor het warmteprogramma.
Gemeentes stellen uiterlijk eind 2027 hun warmteprogramma vast. Wanneer is welk alternatief voor aardgas per wijk beschikbaar? Met daarbij grote afhankelijkheden van warmtebedrijven en netbeheerder. Tijdens deze in company training komen alle afspraken en ontwikkelingen aan bod. Inclusief gevolgen voor woningcorporaties. Centraal staat het maken van keuzes door de woningcorporatie.
Welke verduurzamingsmaatregelen hebben het ‘geen spijt’ karakter? Welk isolatieniveau past bij het warmteprogramma van de gemeente? Hoe zit het met maatschappelijke kosten versus de kosten voor de corporatie? En dat weer afgezet tegen de energierekening van de huurder. Allerlei keuzeschema’s ondersteunen corporaties bij afstemming van hun verduurzamingsstrategie op dat gemeentelijke warmteprogramma. Ter illustratie volgen praktijkvoorbeelden met concrete woningen.
In 2024 schrapte het kabinet de aangekondigde verplichting dat vanaf 2026 ketelvervanging gepaard gaat met toepassing van een hybride warmtepomp. Uiteraard had dit niet gegolden als op hetzelfde moment al een volledig aardgasvrij alternatief in beeld zou zijn geweest. De Nationale Prestatieafspraken van 2022 meldden destijds dat corporaties meteen al ‘in de geest’ van die aanstaande verplichting zouden gaan werken. De corporatiesector is hier amper mee gestart. En opschaling is maar zeer de vraag nu de verplichting ook van de baan is.
De vernieuwde Nationale Prestatieafspraken roepen op om zeker bij eengezinswoningen met al een behoorlijk isolatieniveau wel met hybride warmtepompen aan de slag te gaan. Toepassing tot 2035 van 200.000 tot 250.000 hybride warmtepompen. Deze in company training gaat in op de werking van hybride warmtepompen, de toepassingsmogelijkheden en inpassing in processen. Wat zijn te verwachten investeringen, extra onderhoudslasten en besparingen op energie? Met diverse keuzeschema’s voor selectie van geschikte woningen, processen en type warmtepompen.
Met het isoleren van de sociale woningvoorraad naar gemiddeld de Standaard en de gasvrije alternatieven voor verwarmen zijn miljarden aan uitgaven. De Nationale Prestatieafspraken benadrukken terecht dat de aanpak meteen oog moet hebben voor klimaatadaptatie en biodiversiteit. Oververhitting is een steeds urgenter probleem. Hoe integreer je dit in de aanpak gericht op isolatie en gasvrije installatietechniek? Ook wordt gewezen op het belang van vermindering van milieudruk door materialen. Een praktische drietrapsraket hierbij:
Deze in company training behandelt alle lopende programma’s en de ontwikkeling van wet- en regelgeving. Het proces om tot een klimaatadaptieve en circulaire aanpak staat centraal. Met allerlei concrete voorbeelden van processen en technieken die nu al zonder grote gevolgen voor kosten en kwaliteit in te voeren zijn.
Als directeur van Atriensis wijken heeft Maria Scholten zichzelf in korte tijd wegwijs gemaakt in de wereld van de warmtetransitie. Processen in de warmtetransitie kennen vele belanghouders, zijn complex en vaak zijn er in één wijk meerdere woningcorporaties actief. Maria vindt het belangrijk om woningcorporaties onderling te verbinden en te zorgen voor gezamenlijke standpunten, zodat zij samen sterk staan. Hiervoor zijn onderling vertrouwen en het gezamenlijk opbouwen en delen van kennis een belangrijke basis. Vervolgens is ook het verbinden van de woningcorporaties met de overige belanghouders zoals gemeenten, netbeheerders en warmtebedrijven essentieel. Maria draagt haar praktijkervaring, kennis en enthousiasme over de warmtetransitie met veel plezier, energie en een frisse blik over.
Maria Scholten: ‘Het realiseren van betaalbare en comfortabele aardgasvrije woningen voor woningcorporaties en huurders is een prachtige uitdaging om aan te werken. Voldoende kennis bij de verschillende stakeholders is hiervoor een belangrijke basis. Daarom vind ik het heel belangrijk om mijn kennis in dit domein op een inspirerende manier te delen.’
Met een achtergrond als architect zoekt Dave van der Helm, in zijn rol als directeur van Atriensis data, altijd op creatieve wijze naar oplossingen voor verschillende vraagstukken in de sociale woningbouw. Met zijn brede ervaring op het gebied van energielabels en aanverwante aspecten rondom energieprestatie begrijpt Dave de uitdagingen én kansen voor woningcorporaties op dit vlak als geen ander. Hij heeft het energielabel zien transformeren van verplichting naar versneller van innovatie en verduurzaming. Dave is een groot voorstander van samenwerking om gezamenlijk tot slimmere oplossingen te komen. Juist op het gebied van vastgoeddata waar de basis ligt voor verduurzaming. De laatste jaren richt Dave zich in het bijzonder op de digitalisering van vastgoeddata en deelt graag zijn inzichten en ervaringen op dit gebied.
‘De sociale huursector is van onschatbare waarde voor onze samenleving. Maatschappelijke impact en verduurzaming komen hier samen. Ik vind het belangrijk om mijn kennis over energielabels, vastgoeddata en digitalisering actief te delen, zodat we met elkaar tot betere en slimmere oplossingen komen. Door inzichten uit de praktijk te koppelen aan data kunnen we als sector echt versnellen – en daar graag ik graag mijn steentje aan bij.’
Met passie voor volkshuisvesting, energieprestatie en energietransitie werkt Arjan van Helvoort al meer dan een decennium bij Atriensis aan comfortabele, kwalitatieve en betaalbare huurwoningen. Als partner van woningcorporaties, met ketenpartners, voor huurders. Met een integrale visie op duurzaamheid en oog voor alle verschillende belangen. Ambitie, praktische uitvoerbaarheid en betaalbaarheid staan voorop in zijn projecten. Resultaatgericht en pragmatisch. De expertise van Arjan ligt in het verbinden van technische kennis met strategische inzichten, waardoor complexe projecten soepel en succesvol worden uitgevoerd.
Arjan van Helvoort: ‘De opgave is immens en wordt steeds complexer. De uitdaging is vraagstukken en oplossingen eenvoudig te houden. Werken aan en vanuit een gezamenlijk belang en doel. Het welzijn van de huurder voorop. Atriensis helpt opdrachtgevers in het maken van de juiste afwegingen en verbindt ze met partijen uit ons netwerk als dat nodig is. Hierin deel ik graag mijn kennis en expertise. Samen kunnen we de energietransitie versnellen en een duurzame toekomst creëren.'
Al bijna dertig jaar werkt Hella Maessen met passie aan duurzaam en gezond wonen binnen de sociale huursector. Door haar grote betrokkenheid en haar actuele kennis van ontwikkelingen in de sector helpt zij corporaties om goed voorbereid te zijn op de warmtetransitie en andere verduurzamingsopgaven. De warmtetransitie is een enorme uitdaging voor corporaties. Die uitdaging aangaan vraagt om kennis bij corporaties en alle ketenpartners. Met haar kritische blik, heldere uitleg en enthousiasme draagt Hella haar kennis graag over.
Hella Maessen: ‘In Nederland hebben we een mooie sociale huursector. Daar moeten we trots en zuinig op zijn. Ik werk daar graag aan mee. Door actuele kennis te delen en duidelijk over te brengen, kunnen we echte stappen zetten in de verduurzaming. Samen zorgen we dat ook in de toekomst iedereen betaalbaar en goed kan wonen.’
Dyon Noy is al ruim veertig jaar actief binnen de sociale huursector. Als oprichter van Atriensis en met zijn jarenlange ervaring in de sector kent hij de wereld van woningcorporaties als geen ander. Zelf is hij groot voorstander van het delen van kennis om daar samen van te leren. De laatste jaren houdt Dyon zich vooral bezig met advisering over het aardgasvrij maken van hele wijken en buurten. De kennis en praktijkervaringen die hij hierbij heeft opgedaan, brengt hij graag met passie en enthousiasme over.
Dyon Noy: ‘Werken in de sociale huursector is en blijft het mooiste wat er is. Comfortabele en betaalbare woningen realiseren voor huurders. Echter, lopen woningcorporaties en ketenpartners tegen ontzettend veel uitdagingen aan. Vanuit Atriensis delen wij graag onze kennis en expertise om die uitdagingen aan te gaan en te werken aan oplossingen.’
Tijdens de inspirerende en interactieve kennisbijeenkomst op donderdag 28 maart 2024 van 15.00 tot 17.00 uur staat de enorme uitdaging op financieel vlak centraal. Hierbij komen verschillende invalshoeken aan bod. Zo belicht Reynt Sluis, coördinerend specialistisch adviseur, het perspectief van de Autoriteit woningcorporaties: de toezichthouder van de sector. Diana de Koning, MT-lid bij het WSW, gaat op de uitdagingen van de sector in vanuit het perspectief van de ‘borger’ van de corporatiefinanciering. Victor Burger, partner bij sectorspecialist Finance Ideas, deelt zijn uitgesproken opvattingen over de opgaven van corporaties versus de financiële polsstok. Alle inleiders gaan afzonderlijk, met elkaar en ook met de deelnemers op een drietal vragen in:
Hoe zorg je voor een duurzaam prestatiemodel voor de verduurzamingsopgave? Kosten zijn fors gestegen, veel verduurzamingsmaatregelen leiden tot extra exploitatielasten en er zijn praktisch geen mogelijkheden voor extra inkomsten
Hoe zorg je voor flexibiliteit tussen de verschillende Nationale Prestatieafspraken onderling? Prognoses komen blijkens de Staat van de corporatiesector 2023 te vaak niet uit. Tegenvallers bij sommige opgaven die tot versnelling leiden bij andere opgaven
Hoe zorg je voor optimale lokale samenwerking rondom de verduurzamingsopgave? Hoe kan lokale samenwerking tot meer resultaat rondom de verduurzamingsopgave leiden? De betekenis van de IBW en de lokale prestatieafspraken
n.t.b.
