Patrimonium woonservice verhuurt ongeveer 7.600 sociale huurwoningen in de gemeente Veenendaal. Vooral gestapelde bouw die voor het grootste deel vóór 1980 gerealiseerd is. Door een recente fusie, een nieuwe bestuurder en de laatste ontwikkelingen op het gebied van duurzaamheid, heeft Patrimonium woonservice besloten om het beleid te herijken. De stip aan de horizon is CO2-neutraal woningbezit. Manager vastgoed Eric Roodnat is zich bewust van de vele onbekendheden om dat reisdoel te bereiken. Zoals de keuze van de juiste ingrepen en het ideale reisgezelschap. Petra Quirijns van Atriensis ondersteunt bij de eerste concrete projecten van Patrimonium woonservice. Voor Patrimonium woonservice is het cruciaal dat de lessen uit deze projecten de basis vormen voor de grote verduurzamingsoperatie van de komende jaren.
‘Inderdaad is ons actuele beleidsplan niet zo ambitieus. Meer een overgangsdocument vanwege de recente fusie’, pareert manager vastgoed Eric Roodnat kritiek als het over het huidige ambitieniveau gaat. ‘Wij hadden destijds een sterke focus op technische installaties en duurzame energie. Zo beschikken wij over verschillende houtpelletinstallaties en zo’n 8.000 zonnepanelen op onze daken. Terugdringing van de energievraag kreeg minder aandacht.’ Dat te lage tempo is lastig vol te houden volgens Petra Quirijns van Atriensis: ‘De gemeente Veenendaal zelf barst van de ambitie. Energieneutraal in 2035. Dan moet Patrimonium woonservice wel versnellen.’
‘Klopt’, stelt Eric Roodnat. ‘Maar die 2035 is wel erg ambitieus. Patrimonium woonservice heeft CO2-neutraliteit in 2050 als uitgangspunt. Dat lijkt mij al moeilijk genoeg. Gelukkig is de samenwerking met de gemeente prima. Ik ben blij dat de politiek en ambtenaren barsten van de ambitie.’ Petra Quirijns kan dit alleen maar beamen: ‘In een gesprek met de gemeente over verduurzaming van monumentale woningen bleek veel begrip te zijn voor de dilemma’s. Er bestaat absoluut een positieve houding om een goede balans tussen het karakter van de woningen en de vereiste verduurzaming te vinden.’
Hoe transformeert dat huidige, niet bijster energiezuinige woningbezit naar CO2- neutraliteit? Eric Roodnat heeft de contouren op zijn netvlies: ‘Wij wegen goed af welke woningen all electric worden en welke een aansluiting op een duurzaam warmtenet krijgen. Wij hebben natuurlijk relatief veel gestapeld bezit dat zich daar bij uitstek voor leent.’ De stip aan de horizon mag dan bekend zijn, maar welke weg leidt daar naartoe? Roodnat: ‘Ik verwacht dat het in veel situaties om twee stappen gaat: de tussenstap met goede isolatie en de eindingreep met installaties. Die tussenstap voeren we slim uit zodat deze het vervolg niet blokkeert. Wat mij vooral fascineert, is welke partners het oppakken en hoe wij samenwerken. Maar ook wie de investeringen pleegt.’
Petra Quirijns van Atriensis ondersteunde Patrimonium woonservice bij de selectie van de partners voor het inpakken van de woningen: ‘Het gaat om grote aantallen en langjarige samenwerking. Niet de oplossing plus prijs golden als selectiecriteria, maar de aanpak en het karakter van het bedrijf zelf. Dat was voor iedereen wennen.
Ook voor de bedrijven die gewend zijn om bij concurrentie de slimste plannen met de laagste prijs op tafel te leggen.’ Het resultaat verraste Eric Roodnat: ‘De selectie gebeurde grotendeels anoniem. Geen vooronderstellingen. Een zuivere toets van het ingediende materiaal. De drie geselecteerde bedrijven bezitten ieder een heel eigen karakter. De eerste heeft klantgerichtheid in de genen, de tweede ketensamenwerking en de derde oplossingsgerichtheid en daadkracht. Onze toekomstige opgaven zijn ook verschillend en laten we optimaal bij de specifieke kwaliteiten van die bedrijven aansluiten. Ideaal omdat de bouwers hun eigenheid daardoor effectief inzetten.’
‘Mooi, die zogenaamde eigenheid, maar soms moet ik best op mijn tong bijten’, vervolgt Petra Quirijns. ‘Van huis uit ben ik opgeleid om zelf met oplossingen te komen. Nu geef ik alleen kaders mee. De ketenpartners komen met oplossingen die ik natuurlijk wel controleer. In plaats van vragen te beantwoorden, stel ik nu zelf de vragen.’ Kan een oplossingsgerichte ingenieur dat? Petra Quirijns lacht: ‘Steeds beter. Ik heb er alle vertrouwen in dat de ketenpartners in de projecten die ik begeleid met oplossingen voor die CO2-neutraliteit komen. Wel verwacht ik dat het in twee stappen gebeurt. Of het budget toereikend is, moet nog blijken. Aan de andere kant zijn de projecten die ik begeleid pilots voor de grote opgave die voor Patrimonium woonservice hier achteraan komt. Alle pijnpunten kunnen beter nu boven tafel komen.’
Eric Roodnat gaat nog een stapje verder. ‘Ik denk dat het nog een zware klus is om de pilotprojecten financieel haalbaar te maken. CO2-neutraliteit is een kostbare aangelegenheid. Ook in stappen. Ik heb elders nul-op-de-meter voorbeeldprojecten gezien met een fantastische gebouwschil. Geen onderscheid met nieuwbouw. Maar zodra je de voordeur opent zie je oude binnendeuren, slechte plafonds en erger nog, een gedateerde indeling. Hokkerig en bedoeld voor een groot gezin, terwijl dat vaak onze doelgroep niet meer is. Met een innovatieve bouwer kijk ik naar iets heel nieuws. Binnen twee weken een splinternieuwe woning op de fundering van de gesloopte woning. CO2- neutraal met een indeling die past bij de behoefte van de komende decennia.’
Als directeur van Atriensis wijken heeft Maria Scholten zichzelf in korte tijd wegwijs gemaakt in de wereld van de warmtetransitie. Processen in de warmtetransitie kennen vele belanghouders, zijn complex en vaak zijn er in één wijk meerdere woningcorporaties actief. Maria vindt het belangrijk om woningcorporaties onderling te verbinden en te zorgen voor gezamenlijke standpunten, zodat zij samen sterk staan. Hiervoor zijn onderling vertrouwen en het gezamenlijk opbouwen en delen van kennis een belangrijke basis. Vervolgens is ook het verbinden van de woningcorporaties met de overige belanghouders zoals gemeenten, netbeheerders en warmtebedrijven essentieel. Maria draagt haar praktijkervaring, kennis en enthousiasme over de warmtetransitie met veel plezier, energie en een frisse blik over.
Maria Scholten: ‘Het realiseren van betaalbare en comfortabele aardgasvrije woningen voor woningcorporaties en huurders is een prachtige uitdaging om aan te werken. Voldoende kennis bij de verschillende stakeholders is hiervoor een belangrijke basis. Daarom vind ik het heel belangrijk om mijn kennis in dit domein op een inspirerende manier te delen.’
Met een achtergrond als architect zoekt Dave van der Helm, in zijn rol als directeur van Atriensis data, altijd op creatieve wijze naar oplossingen voor verschillende vraagstukken in de sociale woningbouw. Met zijn brede ervaring op het gebied van energielabels en aanverwante aspecten rondom energieprestatie begrijpt Dave de uitdagingen én kansen voor woningcorporaties op dit vlak als geen ander. Hij heeft het energielabel zien transformeren van verplichting naar versneller van innovatie en verduurzaming. Dave is een groot voorstander van samenwerking om gezamenlijk tot slimmere oplossingen te komen. Juist op het gebied van vastgoeddata waar de basis ligt voor verduurzaming. De laatste jaren richt Dave zich in het bijzonder op de digitalisering van vastgoeddata en deelt graag zijn inzichten en ervaringen op dit gebied.
‘De sociale huursector is van onschatbare waarde voor onze samenleving. Maatschappelijke impact en verduurzaming komen hier samen. Ik vind het belangrijk om mijn kennis over energielabels, vastgoeddata en digitalisering actief te delen, zodat we met elkaar tot betere en slimmere oplossingen komen. Door inzichten uit de praktijk te koppelen aan data kunnen we als sector echt versnellen – en daar graag ik graag mijn steentje aan bij.’
Met passie voor volkshuisvesting, energieprestatie en energietransitie werkt Arjan van Helvoort al meer dan een decennium bij Atriensis aan comfortabele, kwalitatieve en betaalbare huurwoningen. Als partner van woningcorporaties, met ketenpartners, voor huurders. Met een integrale visie op duurzaamheid en oog voor alle verschillende belangen. Ambitie, praktische uitvoerbaarheid en betaalbaarheid staan voorop in zijn projecten. Resultaatgericht en pragmatisch. De expertise van Arjan ligt in het verbinden van technische kennis met strategische inzichten, waardoor complexe projecten soepel en succesvol worden uitgevoerd.
Arjan van Helvoort: ‘De opgave is immens en wordt steeds complexer. De uitdaging is vraagstukken en oplossingen eenvoudig te houden. Werken aan en vanuit een gezamenlijk belang en doel. Het welzijn van de huurder voorop. Atriensis helpt opdrachtgevers in het maken van de juiste afwegingen en verbindt ze met partijen uit ons netwerk als dat nodig is. Hierin deel ik graag mijn kennis en expertise. Samen kunnen we de energietransitie versnellen en een duurzame toekomst creëren.'
Al bijna dertig jaar werkt Hella Maessen met passie aan duurzaam en gezond wonen binnen de sociale huursector. Door haar grote betrokkenheid en haar actuele kennis van ontwikkelingen in de sector helpt zij corporaties om goed voorbereid te zijn op de warmtetransitie en andere verduurzamingsopgaven. De warmtetransitie is een enorme uitdaging voor corporaties. Die uitdaging aangaan vraagt om kennis bij corporaties en alle ketenpartners. Met haar kritische blik, heldere uitleg en enthousiasme draagt Hella haar kennis graag over.
Hella Maessen: ‘In Nederland hebben we een mooie sociale huursector. Daar moeten we trots en zuinig op zijn. Ik werk daar graag aan mee. Door actuele kennis te delen en duidelijk over te brengen, kunnen we echte stappen zetten in de verduurzaming. Samen zorgen we dat ook in de toekomst iedereen betaalbaar en goed kan wonen.’
Dyon Noy is al ruim veertig jaar actief binnen de sociale huursector. Als oprichter van Atriensis en met zijn jarenlange ervaring in de sector kent hij de wereld van woningcorporaties als geen ander. Zelf is hij groot voorstander van het delen van kennis om daar samen van te leren. De laatste jaren houdt Dyon zich vooral bezig met advisering over het aardgasvrij maken van hele wijken en buurten. De kennis en praktijkervaringen die hij hierbij heeft opgedaan, brengt hij graag met passie en enthousiasme over.
Dyon Noy: ‘Werken in de sociale huursector is en blijft het mooiste wat er is. Comfortabele en betaalbare woningen realiseren voor huurders. Echter, lopen woningcorporaties en ketenpartners tegen ontzettend veel uitdagingen aan. Vanuit Atriensis delen wij graag onze kennis en expertise om die uitdagingen aan te gaan en te werken aan oplossingen.’
Tijdens de inspirerende en interactieve kennisbijeenkomst op donderdag 28 maart 2024 van 15.00 tot 17.00 uur staat de enorme uitdaging op financieel vlak centraal. Hierbij komen verschillende invalshoeken aan bod. Zo belicht Reynt Sluis, coördinerend specialistisch adviseur, het perspectief van de Autoriteit woningcorporaties: de toezichthouder van de sector. Diana de Koning, MT-lid bij het WSW, gaat op de uitdagingen van de sector in vanuit het perspectief van de ‘borger’ van de corporatiefinanciering. Victor Burger, partner bij sectorspecialist Finance Ideas, deelt zijn uitgesproken opvattingen over de opgaven van corporaties versus de financiële polsstok. Alle inleiders gaan afzonderlijk, met elkaar en ook met de deelnemers op een drietal vragen in:
Hoe zorg je voor een duurzaam prestatiemodel voor de verduurzamingsopgave? Kosten zijn fors gestegen, veel verduurzamingsmaatregelen leiden tot extra exploitatielasten en er zijn praktisch geen mogelijkheden voor extra inkomsten
Hoe zorg je voor flexibiliteit tussen de verschillende Nationale Prestatieafspraken onderling? Prognoses komen blijkens de Staat van de corporatiesector 2023 te vaak niet uit. Tegenvallers bij sommige opgaven die tot versnelling leiden bij andere opgaven
Hoe zorg je voor optimale lokale samenwerking rondom de verduurzamingsopgave? Hoe kan lokale samenwerking tot meer resultaat rondom de verduurzamingsopgave leiden? De betekenis van de IBW en de lokale prestatieafspraken
n.t.b.
