Een bezoek aan het kantoor van woCom betekent een mooie tocht door het Brabantse land. WoCom is met ruim 8.500 woningen actief in zes gemeenten met 21 kernen. Een werkgebied dat een groot deel van Zuidoost-Brabant beslaat. Van Budel tot Beek en Donk. Van dorp tot stad. Projectleider Carla Pazin gaat namens Atriensis in gesprek met Niels Arts, procescoach vastgoedkwaliteit bij woCom. Uit dat gesprek blijkt dat juist de lokale samenwerking in de regio het verschil kan maken om ambities te realiseren. Op allerlei terreinen, maar zeker ook bij het verduurzamen van de bestaande woningvoorraad.

De route naar Someren is Carla Pazin goed bekend. Zij vertrok vijf jaar geleden vanuit haar geboorteland Brazilië naar Nederland. Ze leerde de taal en startte twee jaar geleden bij Atriensis de interne EP-W opleiding. Na doorgroei naar de rol van bouwkundig inspecteur combineert ze het uitvoeren van inspecties nu met de rol van projectleider. De samenwerking met woCom ervaart Carla als zeer prettig. ‘woCom heeft haar zaakjes goed op orde’, aldus Pazin. ‘De woningvoorraad heeft in de basis een prima kwaliteit en ook de informatie is dik in orde. Voor mij en mijn collega’s een prettige uitgangspositie om alle informatie ook up-to-date te houden.’
Niels Arts van woCom haakt hier direct op in: ‘Dat klopt. Onze ervaring is dat wanneer de basis op orde is, we ook snel kunnen reageren wanneer het moet. Bijvoorbeeld bij de introductie van de Nationale Prestatieafspraken. Ook wij moeten dan even schakelen. Maar we weten dat we van elke woning over betrouwbare informatie wat betreft de energetische kwaliteit beschikken. Onder andere op basis daarvan bepalen we per complex een strategie. Daar koppelen we per woning ook een duurzaamheidsscenario aan. En plannen we de benodigde ingrepen op natuurlijke momenten. Dat klinkt wel heel gemakkelijk zoals ik het nu vertel. In de praktijk is het natuurlijk genuanceerder en kampen ook wij wel eens met dilemma’s.’
‘Vanuit die goede basis’, zo vervolgt Arts, ‘kunnen we nu ook doorpakken. Niet alleen met de doelen die vanuit de overheid opgelegd worden, maar ook op lokale initiatieven zoals de samenwerking rondom toepassing van biobased isolatiematerialen in de metropoolregio Eindhoven. Met alle dertien corporaties uit onze woningmarktregio spraken we dit voorjaar af dat we binnen vijf jaar 100% biobased materialen gebruiken om woningen te isoleren. Inmiddels is de eerste woning van woCom voorzien van biobased dakisolatie. Een mooie mijlpaal binnen deze samenwerking. Met ondersteuning van Building Balance kwam dit project tot stand met als titel Zuidoost-Brabant Verbouwt Natuurlijk Samen.’

Niels Arts geeft duiding: ‘Bij mij thuis aan de keukentafel komen boeren en bouwers al langer samen. En nu zie ik dit dus ook in mijn werk terug. Mooi om te zien dat we dit echt voor elkaar krijgen in de regio. Lokaal gegroeide en geproduceerde producten die we kunnen toepassen in onze woningen. En daarmee CO2 opnemen in plaats van uitstoten. Ik heb lang gedacht dat de lokale kringloop nooit meer terug zou komen. En we alles van ver zouden blijven halen. Maar ik zie nu toch een kentering door dit project.’
Al snel kantelt het gesprek naar de belemmeringen die er natuurlijk ook zijn om zo’n project van de grond te krijgen. De businesscase is nog niet optimaal en kwaliteitsverklaringen zijn nog niet beschikbaar. ‘Het zou toch jammer zijn als we op de energielabels slechter gaan scoren door de toepassing van biobased isolatie in plaats van isolatie op basis van fossiele grondstoffen’, vervolgt Arts. ‘Maar uiteindelijk gaat het ons om de bedoeling. De ervaringen van de eerste huurders zijn erg positief. En Building Balance zet zich ook in om dit soort belemmeringen op landelijk niveau weg te nemen. Kortom, we hoeven ons niet te vervelen de komende jaren. Er is altijd iets nieuws te doen op het gebied van verduurzaming. Dat maakt het ook zo’n interessant werkveld.’
Pazin reageert: ‘Zo is dat. Duurzaamheid is voor mij een belangrijk thema. Ik heb er niet voor niets mijn studie aan gewijd. Toch merk ik dat duurzaamheid juist vaak in kleine dingen schuilt. Alle beetjes helpen en samen komen we verder.’

Als directeur van Atriensis wijken heeft Maria Scholten zichzelf in korte tijd wegwijs gemaakt in de wereld van de warmtetransitie. Processen in de warmtetransitie kennen vele belanghouders, zijn complex en vaak zijn er in één wijk meerdere woningcorporaties actief. Maria vindt het belangrijk om woningcorporaties onderling te verbinden en te zorgen voor gezamenlijke standpunten, zodat zij samen sterk staan. Hiervoor zijn onderling vertrouwen en het gezamenlijk opbouwen en delen van kennis een belangrijke basis. Vervolgens is ook het verbinden van de woningcorporaties met de overige belanghouders zoals gemeenten, netbeheerders en warmtebedrijven essentieel. Maria draagt haar praktijkervaring, kennis en enthousiasme over de warmtetransitie met veel plezier, energie en een frisse blik over.
Maria Scholten: ‘Het realiseren van betaalbare en comfortabele aardgasvrije woningen voor woningcorporaties en huurders is een prachtige uitdaging om aan te werken. Voldoende kennis bij de verschillende stakeholders is hiervoor een belangrijke basis. Daarom vind ik het heel belangrijk om mijn kennis in dit domein op een inspirerende manier te delen.’
Met een achtergrond als architect zoekt Dave van der Helm, in zijn rol als directeur van Atriensis data, altijd op creatieve wijze naar oplossingen voor verschillende vraagstukken in de sociale woningbouw. Met zijn brede ervaring op het gebied van energielabels en aanverwante aspecten rondom energieprestatie begrijpt Dave de uitdagingen én kansen voor woningcorporaties op dit vlak als geen ander. Hij heeft het energielabel zien transformeren van verplichting naar versneller van innovatie en verduurzaming. Dave is een groot voorstander van samenwerking om gezamenlijk tot slimmere oplossingen te komen. Juist op het gebied van vastgoeddata waar de basis ligt voor verduurzaming. De laatste jaren richt Dave zich in het bijzonder op de digitalisering van vastgoeddata en deelt graag zijn inzichten en ervaringen op dit gebied.
‘De sociale huursector is van onschatbare waarde voor onze samenleving. Maatschappelijke impact en verduurzaming komen hier samen. Ik vind het belangrijk om mijn kennis over energielabels, vastgoeddata en digitalisering actief te delen, zodat we met elkaar tot betere en slimmere oplossingen komen. Door inzichten uit de praktijk te koppelen aan data kunnen we als sector echt versnellen – en daar graag ik graag mijn steentje aan bij.’
Met passie voor volkshuisvesting, energieprestatie en energietransitie werkt Arjan van Helvoort al meer dan een decennium bij Atriensis aan comfortabele, kwalitatieve en betaalbare huurwoningen. Als partner van woningcorporaties, met ketenpartners, voor huurders. Met een integrale visie op duurzaamheid en oog voor alle verschillende belangen. Ambitie, praktische uitvoerbaarheid en betaalbaarheid staan voorop in zijn projecten. Resultaatgericht en pragmatisch. De expertise van Arjan ligt in het verbinden van technische kennis met strategische inzichten, waardoor complexe projecten soepel en succesvol worden uitgevoerd.
Arjan van Helvoort: ‘De opgave is immens en wordt steeds complexer. De uitdaging is vraagstukken en oplossingen eenvoudig te houden. Werken aan en vanuit een gezamenlijk belang en doel. Het welzijn van de huurder voorop. Atriensis helpt opdrachtgevers in het maken van de juiste afwegingen en verbindt ze met partijen uit ons netwerk als dat nodig is. Hierin deel ik graag mijn kennis en expertise. Samen kunnen we de energietransitie versnellen en een duurzame toekomst creëren.'
Al bijna dertig jaar werkt Hella Maessen met passie aan duurzaam en gezond wonen binnen de sociale huursector. Door haar grote betrokkenheid en haar actuele kennis van ontwikkelingen in de sector helpt zij corporaties om goed voorbereid te zijn op de warmtetransitie en andere verduurzamingsopgaven. De warmtetransitie is een enorme uitdaging voor corporaties. Die uitdaging aangaan vraagt om kennis bij corporaties en alle ketenpartners. Met haar kritische blik, heldere uitleg en enthousiasme draagt Hella haar kennis graag over.
Hella Maessen: ‘In Nederland hebben we een mooie sociale huursector. Daar moeten we trots en zuinig op zijn. Ik werk daar graag aan mee. Door actuele kennis te delen en duidelijk over te brengen, kunnen we echte stappen zetten in de verduurzaming. Samen zorgen we dat ook in de toekomst iedereen betaalbaar en goed kan wonen.’
Dyon Noy is al ruim veertig jaar actief binnen de sociale huursector. Als oprichter van Atriensis en met zijn jarenlange ervaring in de sector kent hij de wereld van woningcorporaties als geen ander. Zelf is hij groot voorstander van het delen van kennis om daar samen van te leren. De laatste jaren houdt Dyon zich vooral bezig met advisering over het aardgasvrij maken van hele wijken en buurten. De kennis en praktijkervaringen die hij hierbij heeft opgedaan, brengt hij graag met passie en enthousiasme over.
Dyon Noy: ‘Werken in de sociale huursector is en blijft het mooiste wat er is. Comfortabele en betaalbare woningen realiseren voor huurders. Echter, lopen woningcorporaties en ketenpartners tegen ontzettend veel uitdagingen aan. Vanuit Atriensis delen wij graag onze kennis en expertise om die uitdagingen aan te gaan en te werken aan oplossingen.’
Tijdens de inspirerende en interactieve kennisbijeenkomst op donderdag 28 maart 2024 van 15.00 tot 17.00 uur staat de enorme uitdaging op financieel vlak centraal. Hierbij komen verschillende invalshoeken aan bod. Zo belicht Reynt Sluis, coördinerend specialistisch adviseur, het perspectief van de Autoriteit woningcorporaties: de toezichthouder van de sector. Diana de Koning, MT-lid bij het WSW, gaat op de uitdagingen van de sector in vanuit het perspectief van de ‘borger’ van de corporatiefinanciering. Victor Burger, partner bij sectorspecialist Finance Ideas, deelt zijn uitgesproken opvattingen over de opgaven van corporaties versus de financiële polsstok. Alle inleiders gaan afzonderlijk, met elkaar en ook met de deelnemers op een drietal vragen in:
Hoe zorg je voor een duurzaam prestatiemodel voor de verduurzamingsopgave? Kosten zijn fors gestegen, veel verduurzamingsmaatregelen leiden tot extra exploitatielasten en er zijn praktisch geen mogelijkheden voor extra inkomsten
Hoe zorg je voor flexibiliteit tussen de verschillende Nationale Prestatieafspraken onderling? Prognoses komen blijkens de Staat van de corporatiesector 2023 te vaak niet uit. Tegenvallers bij sommige opgaven die tot versnelling leiden bij andere opgaven
Hoe zorg je voor optimale lokale samenwerking rondom de verduurzamingsopgave? Hoe kan lokale samenwerking tot meer resultaat rondom de verduurzamingsopgave leiden? De betekenis van de IBW en de lokale prestatieafspraken
n.t.b.