De deur uitlopen, de Boschdijk op en bij de stoplichten naar rechts. In totaal zevenhonderd meter hemelsbreed. Dat is de afstand tussen de kantoren van Atriensis en Woonstichting ‘thuis in Eindhoven. Een echte thuiswedstrijd dus. Woonstichting ‘thuis is een middelgrote corporatie in de regio Eindhoven die haar zaakjes goed op orde heeft. Al een aantal jaar geleden werd de mijlpaal om de woningvoorraad naar gemiddeld label B te brengen bereikt. Woonstichting ‘thuis maakt zich nu op voor de volgende stap in de verduurzamingsopgave. Annelies Opsteegh van Atriensis gaat in gesprek met Remco Thurlings van Woonstichting ‘thuis. Welke aspecten van verduurzaming verdienen extra aandacht? Hoe krijg je bewoners hierin mee? Sociale duurzaamheid lijkt hierop het antwoord.
‘Om te bepalen hoe en waar wij aan de slag gaan met verduurzaming, moeten we eigenlijk dertig jaar vooruit kijken’, begint Remco Thurlings. ‘Dat is vrij lastig, want niemand heeft een glazen bol. Wel is dit noodzakelijk om duurzaamheidsplannen op te stellen die correct op die lange termijn afgestemd zijn. Vanuit mijn rol probeer ik deze brede toekomstplannen te concretiseren tot uitvoeringsplannen.’ Duurzaamheid wordt überhaupt steeds breder gedragen bij ‘thuis. ‘Naast de initiële focus op energiebesparing en opwekking van duurzame energie bekijken wij het thema duurzaamheid steeds breder. Zo zijn wij bijvoorbeeld bezig met een routekaart rondom circulair materiaalgebruik en bekijken wij in projecten waar en hoe wij biodiversiteit en klimaatadaptatie kunnen inpassen. Ook werken wij aan inbedding van onze duurzaamheidsambities in ons programma van eisen voor projecten waarbij wij uitgaan van de principes van The Natural Step. Maar ook bij al onze collega’s zit duurzaamheid steeds dieper geworteld. Zo delen wij via ons intranet duurzaamheidsideeën voor in de privésfeer met elkaar. Die brede duurzaamheid wordt steeds meer onderdeel van ons DNA.’
Annelies Opsteegh van Atriensis ondersteunt ‘thuis bij het opstellen van de energieprestatie van woningen om zo het ijkpunt vast te stellen waar ‘thuis verdere plannen voor verduurzaming op kan baseren. ‘Jaarlijks maken Remco en ik samen een totaaloverzicht van adressen waarmee ik aan de slag kan. Dit overzicht is altijd heel divers: van woningen waarvan het energielabel verlopen is tot woningen waar onderhoud, een renovatie of energetische verbetering is uitgevoerd en natuurlijk ook nieuwbouw. En stuk voor stuk worden ze steeds duurzamer.’ Wel merkt Opsteegh dat bewoners nog erg moeten wennen aan de vernieuwde installaties. ‘Als ik verduurzaamde woningen bezoek, krijg ik soms te horen dat de ventilatie of temperatuurregeling in huis niet werkt. Die werkt uiteraard wel, maar werkt net even anders dan voorheen’, aldus Annelies Opsteegh.
Remco Thurlings haakt hierop aan: ‘Dat herken ik wel. Het sociale aspect van verduurzamen is misschien wel vele malen belangrijker dan de techniek. Je hebt draagvlak nodig. Met techniek kunnen we alles maken, maar je moet de mensen wel meekrijgen. Die factor is eigenlijk de grootste uitdaging.’ Een lastige opgave waar ‘thuis een weg in probeert te vinden.
‘Wij zoeken enerzijds natuurlijk de juiste partijen op in de verduurzamingsopgave die zich ook bezighouden met dit sociale aspect en hier ook goed in zijn. Anderzijds zetten wij zelf ook intensief in op sociaal beheer. Zo kwam uit een woonbelevingsonderzoek naar voren dat bij een van onze complexen best wel wat speelde. In dat complex gaan wij nu aan de slag met renovatie. Enerzijds omdat dat technisch nodig is, maar anderzijds ook om met deze bewoners in gesprek te komen over juist die andere aspecten.’
‘Wanneer je op inspectie bent, vang je los van de techniek ook allerlei signalen op’, vervolgt Annelies Opsteegh. ‘Sowieso bespreek ik van tevoren altijd met Remco of er bij bepaalde woningen op sociaal gebied bijvoorbeeld meer speelt. Als er tijdens de inspectie nog meer bijzonderheden naar voren komen, koppel ik dat ook weer terug aan Remco. In mijn werk gaat het nooit puur en alleen om de woning, maar om een woning waar mensen in wonen. Het is niet alleen een huis, maar ook een thuis. Juist dat maakt mijn werk zo leuk’, aldus Annelies Opsteegh. Thurlings knikt instemmend: ‘Het in gesprek blijven met bewoners vinden wij erg belangrijk. Vooral nu wij meer in gaan zetten op duurzaamheid en dit af en toe best wel wat vragen oproept bij bewoners.’
Het belang van sociale duurzaamheid kwam juist in coronatijd nadrukkelijker naar voren. Opsteegh: ‘Je merkte hier wel echt een verschil in. Waar het voor de coronatijd nog wel eens lastig kon zijn om een afspraak te maken met oudere bewoners, zaten zij hier nu juist op te wachten. Gewoon om maar weer eens iemand te zien. Ook viel het mij wel op dat veel bewoners door corona een stuk kundiger zijn geworden op digitaal gebied.’ Thurlings vult aan: ‘Dat klopt. Wij merkten ook dat vooral veel ouderen inderdaad echt wat extra aandacht konden gebruiken in die eenzame tijden, maar dat gelukkig ook veel mensen met digitale middelen steeds beter uit de voeten konden. Zo organiseerden wij vanuit ‘thuis ook digitale bewonersavonden in plaats van de traditionele bewonersbijeenkomsten op locatie. Dit werkte prima, dus wellicht dat wij digitale bewonersavonden vaker terug laten komen om met
onze bewoners in gesprek te blijven. Dat is voor ons uiteindelijk het belangrijkste.’
Als directeur van Atriensis wijken heeft Maria Scholten zichzelf in korte tijd wegwijs gemaakt in de wereld van de warmtetransitie. Processen in de warmtetransitie kennen vele belanghouders, zijn complex en vaak zijn er in één wijk meerdere woningcorporaties actief. Maria vindt het belangrijk om woningcorporaties onderling te verbinden en te zorgen voor gezamenlijke standpunten, zodat zij samen sterk staan. Hiervoor zijn onderling vertrouwen en het gezamenlijk opbouwen en delen van kennis een belangrijke basis. Vervolgens is ook het verbinden van de woningcorporaties met de overige belanghouders zoals gemeenten, netbeheerders en warmtebedrijven essentieel. Maria draagt haar praktijkervaring, kennis en enthousiasme over de warmtetransitie met veel plezier, energie en een frisse blik over.
Maria Scholten: ‘Het realiseren van betaalbare en comfortabele aardgasvrije woningen voor woningcorporaties en huurders is een prachtige uitdaging om aan te werken. Voldoende kennis bij de verschillende stakeholders is hiervoor een belangrijke basis. Daarom vind ik het heel belangrijk om mijn kennis in dit domein op een inspirerende manier te delen.’
Met een achtergrond als architect zoekt Dave van der Helm, in zijn rol als directeur van Atriensis data, altijd op creatieve wijze naar oplossingen voor verschillende vraagstukken in de sociale woningbouw. Met zijn brede ervaring op het gebied van energielabels en aanverwante aspecten rondom energieprestatie begrijpt Dave de uitdagingen én kansen voor woningcorporaties op dit vlak als geen ander. Hij heeft het energielabel zien transformeren van verplichting naar versneller van innovatie en verduurzaming. Dave is een groot voorstander van samenwerking om gezamenlijk tot slimmere oplossingen te komen. Juist op het gebied van vastgoeddata waar de basis ligt voor verduurzaming. De laatste jaren richt Dave zich in het bijzonder op de digitalisering van vastgoeddata en deelt graag zijn inzichten en ervaringen op dit gebied.
‘De sociale huursector is van onschatbare waarde voor onze samenleving. Maatschappelijke impact en verduurzaming komen hier samen. Ik vind het belangrijk om mijn kennis over energielabels, vastgoeddata en digitalisering actief te delen, zodat we met elkaar tot betere en slimmere oplossingen komen. Door inzichten uit de praktijk te koppelen aan data kunnen we als sector echt versnellen – en daar graag ik graag mijn steentje aan bij.’
Met passie voor volkshuisvesting, energieprestatie en energietransitie werkt Arjan van Helvoort al meer dan een decennium bij Atriensis aan comfortabele, kwalitatieve en betaalbare huurwoningen. Als partner van woningcorporaties, met ketenpartners, voor huurders. Met een integrale visie op duurzaamheid en oog voor alle verschillende belangen. Ambitie, praktische uitvoerbaarheid en betaalbaarheid staan voorop in zijn projecten. Resultaatgericht en pragmatisch. De expertise van Arjan ligt in het verbinden van technische kennis met strategische inzichten, waardoor complexe projecten soepel en succesvol worden uitgevoerd.
Arjan van Helvoort: ‘De opgave is immens en wordt steeds complexer. De uitdaging is vraagstukken en oplossingen eenvoudig te houden. Werken aan en vanuit een gezamenlijk belang en doel. Het welzijn van de huurder voorop. Atriensis helpt opdrachtgevers in het maken van de juiste afwegingen en verbindt ze met partijen uit ons netwerk als dat nodig is. Hierin deel ik graag mijn kennis en expertise. Samen kunnen we de energietransitie versnellen en een duurzame toekomst creëren.'
Al bijna dertig jaar werkt Hella Maessen met passie aan duurzaam en gezond wonen binnen de sociale huursector. Door haar grote betrokkenheid en haar actuele kennis van ontwikkelingen in de sector helpt zij corporaties om goed voorbereid te zijn op de warmtetransitie en andere verduurzamingsopgaven. De warmtetransitie is een enorme uitdaging voor corporaties. Die uitdaging aangaan vraagt om kennis bij corporaties en alle ketenpartners. Met haar kritische blik, heldere uitleg en enthousiasme draagt Hella haar kennis graag over.
Hella Maessen: ‘In Nederland hebben we een mooie sociale huursector. Daar moeten we trots en zuinig op zijn. Ik werk daar graag aan mee. Door actuele kennis te delen en duidelijk over te brengen, kunnen we echte stappen zetten in de verduurzaming. Samen zorgen we dat ook in de toekomst iedereen betaalbaar en goed kan wonen.’
Dyon Noy is al ruim veertig jaar actief binnen de sociale huursector. Als oprichter van Atriensis en met zijn jarenlange ervaring in de sector kent hij de wereld van woningcorporaties als geen ander. Zelf is hij groot voorstander van het delen van kennis om daar samen van te leren. De laatste jaren houdt Dyon zich vooral bezig met advisering over het aardgasvrij maken van hele wijken en buurten. De kennis en praktijkervaringen die hij hierbij heeft opgedaan, brengt hij graag met passie en enthousiasme over.
Dyon Noy: ‘Werken in de sociale huursector is en blijft het mooiste wat er is. Comfortabele en betaalbare woningen realiseren voor huurders. Echter, lopen woningcorporaties en ketenpartners tegen ontzettend veel uitdagingen aan. Vanuit Atriensis delen wij graag onze kennis en expertise om die uitdagingen aan te gaan en te werken aan oplossingen.’
Tijdens de inspirerende en interactieve kennisbijeenkomst op donderdag 28 maart 2024 van 15.00 tot 17.00 uur staat de enorme uitdaging op financieel vlak centraal. Hierbij komen verschillende invalshoeken aan bod. Zo belicht Reynt Sluis, coördinerend specialistisch adviseur, het perspectief van de Autoriteit woningcorporaties: de toezichthouder van de sector. Diana de Koning, MT-lid bij het WSW, gaat op de uitdagingen van de sector in vanuit het perspectief van de ‘borger’ van de corporatiefinanciering. Victor Burger, partner bij sectorspecialist Finance Ideas, deelt zijn uitgesproken opvattingen over de opgaven van corporaties versus de financiële polsstok. Alle inleiders gaan afzonderlijk, met elkaar en ook met de deelnemers op een drietal vragen in:
Hoe zorg je voor een duurzaam prestatiemodel voor de verduurzamingsopgave? Kosten zijn fors gestegen, veel verduurzamingsmaatregelen leiden tot extra exploitatielasten en er zijn praktisch geen mogelijkheden voor extra inkomsten
Hoe zorg je voor flexibiliteit tussen de verschillende Nationale Prestatieafspraken onderling? Prognoses komen blijkens de Staat van de corporatiesector 2023 te vaak niet uit. Tegenvallers bij sommige opgaven die tot versnelling leiden bij andere opgaven
Hoe zorg je voor optimale lokale samenwerking rondom de verduurzamingsopgave? Hoe kan lokale samenwerking tot meer resultaat rondom de verduurzamingsopgave leiden? De betekenis van de IBW en de lokale prestatieafspraken
n.t.b.
