Enkele jaren geleden fuseerden op het Zuid-Hollandse eiland Goeree-Overflakkee vier woningcorporaties tot Oost West Wonen. Totaal ongeveer 6.500 woningen. Kenmerkend voor het eiland en tevens gemeente Goeree-Overflakkee zijn de sociale structuren, dorpse uitstraling en toch eigenheid per woonkern. Kenmerken die een uitdaging vormden bij de fusie. Overeenkomstig was echter wel het vastgoedtype, veelal grondgebonden eengezinswoningen. Hoe meer oostelijk op het eiland, des te ouder en meer gedateerd het bezit. In westelijke richting juist jonger en kwalitatief beter bezit. Onderhoud en verduurzaming zijn belangrijke pijlers in de nieuwe organisatie. En met de blik wat meer op het oosten gericht.
‘Wij leven in een tijd waarin duurzaamheid erg belangrijk is. Nu de energieprijzen extreem gestegen zijn, worden bewoners ook kritischer. Ze bellen ons op met de vraag wanneer er iets aan hun woning gaat gebeuren’, opent Kees van Dam van Oost West Wonen het gesprek. ‘Voorheen konden wij meestal niet op korte termijn acteren. Maar vooral de hoge energieprijzen hebben een grote impact op onze huurders. En dan stellen mensen vragen. Best lastig, aangezien wij als Oost West Wonen ook tegen de grenzen van onze mogelijkheden wat betreft verduurzaming aanlopen. De verduurzamingstrein versnellen gaat niet zomaar. Daarom zetten we nu soms maatwerk bij woningen in. Mensen merken dan dat er oprechte aandacht voor ze is.’
Van Dam heeft een groot hart voor de sociale woningbouw en zet zijn technische en zakelijke kennis graag in om een steentje bij te dragen. Van Dam: ‘Ik ben trots op het feit dat ik al ruim drie decennia mag bijdragen aan het vastgoedvraagstuk voor de kwetsbare mensen in onze samenleving.’ Natuurlijk gaat dit niet zonder slag of stoot en komt ook Van Dam dagelijks uitdagingen tegen die de verduurzamingsdoelen in de weg zitten. ‘Een van de uitdagingen is de Wet natuurbescherming. Deze is van grote invloed op het proces. Een andere uitdaging is het gebrek aan duidelijkheid voor woningcorporaties over de precieze verduurzamingsopgave. Dat is nodig om een goed ambitieniveau vast te kunnen stellen, zowel voor de interne organisatie als betrokken stakeholders en ketenpartners’, aldus Van Dam.
De verduurzamingsopgave is uiteraard voor Oost West Wonen een zeer belangrijk punt op de vastgoedagenda. Van Dam: ‘Recent stelden we bij Oost West Wonen nieuwe beleidskaders op, natuurlijk ook voor verduurzaming. Belangrijk aspect in onze beleidskaders is dat we vaststelden om niet alleen te kijken naar de technische oplossingen in een woning. Juist ook aandacht voor de mens, bewustwording en intrinsieke motivatie. Dit geldt voor huurders, maar zeker ook voor alle medewerkers van Oost West Wonen. Op die manier willen we echt kijken naar het gedrag rondom verduurzaming. Je moet het samen doen en elkaar blijven inspireren.’
Bij het inspireren ziet Kees van Dam een belangrijke rol weggelegd voor Atriensis: ‘Mooi is dat er respect is voor elkaars rol, altijd op een goede manier. Met veel nuchterheid en pragmatisme en met oog voor de grotere opgave. Maar wel betaalbaar en haalbaar voor de lange termijn. Atriensis weet de balans aan te brengen wanneer de woningcorporatie te hard van stapel gaat.’ Naast gedrag rondom verduurzaming, maken ook de Nationale Prestatieafspraken integraal onderdeel uit van de nieuwe beleidskaders. Van Dam: ‘Het is erg goed dat de overheid nu de druk opvoert en maatregelen neemt om het gebruik van fossiele brandstoffen terug te dringen. Wij zijn van plan met alle onderdelen van die Nationale Prestatieafspraken actief aan de slag te gaan. Ons streven is uiteraard om de ambities uit dit afsprakenkader op onze schaal te realiseren.’ Volgens Van Dam is er een aantal zaken nodig om de doelen gezamenlijk te behalen: ‘Geld, bewustwording en lef tonen.’
Joop Stuijt van Atriensis adviseert Oost West Wonen bij de verduurzamingsprojecten: ‘Oost West Wonen heeft inderdaad grote ambities. Waar ik persoonlijk goed op let bij advisering is de praktische uitvoerbaarheid van plannen in relatie tot doelstellingen.’ Van Dam vult aan: ‘Klopt inderdaad. Daarnaast dienen ook de ketenpartners hun rol te pakken en meer de ruimte en randjes op te zoeken bij het verkennen van technische mogelijkheden. Als alle partijen in de keten een stapje extra doen, kunnen er mooie ontwikkelingen ontstaan.’ Maar de ambities van Oost West Wonen blijven niet beperkt tot verduurzaming. Stuijt: ‘Ik merk dat er bij Oost West Wonen veel toekomstplannen zijn. De corporatie gaat verder dan alleen het energievraagstuk van de woningen. Ook thema’s als klimaatadaptatie, circulariteit en hittestress krijgen een steeds prominentere plek in alle plannen.’
Mooie plannen, maar ook nog wel deels toekomstmuziek. Wat gebeurt er concreet de komende jaren? Van Dam: ‘Op de korte termijn staan voor Oost West Wonen de Nationale Prestatieafspraken centraal. Het inkaderen van deze afspraken in de vastgoedstrategie en dan uitvoeren. Uiteraard is dit een eerste stap en pas een fractie van het te realiseren doel van CO2-neutraliteit in 2050. Maar ergens moet je beginnen!’ Stuijt sluit zich hierbij aan en sluit af: ‘Geen fossiele energie meer in 2050. Dat is natuurlijk een heel breed concept en daarom moeten we ook niet alleen naar Nederland kijken. We moeten er vertrouwen in hebben dat de mens een nieuwe balans gaat vinden. Dat is in het verleden ook gebeurd en dat gaat ook nu zeker lukken.’
Als directeur van Atriensis wijken heeft Maria Scholten zichzelf in korte tijd wegwijs gemaakt in de wereld van de warmtetransitie. Processen in de warmtetransitie kennen vele belanghouders, zijn complex en vaak zijn er in één wijk meerdere woningcorporaties actief. Maria vindt het belangrijk om woningcorporaties onderling te verbinden en te zorgen voor gezamenlijke standpunten, zodat zij samen sterk staan. Hiervoor zijn onderling vertrouwen en het gezamenlijk opbouwen en delen van kennis een belangrijke basis. Vervolgens is ook het verbinden van de woningcorporaties met de overige belanghouders zoals gemeenten, netbeheerders en warmtebedrijven essentieel. Maria draagt haar praktijkervaring, kennis en enthousiasme over de warmtetransitie met veel plezier, energie en een frisse blik over.
Maria Scholten: ‘Het realiseren van betaalbare en comfortabele aardgasvrije woningen voor woningcorporaties en huurders is een prachtige uitdaging om aan te werken. Voldoende kennis bij de verschillende stakeholders is hiervoor een belangrijke basis. Daarom vind ik het heel belangrijk om mijn kennis in dit domein op een inspirerende manier te delen.’
Met een achtergrond als architect zoekt Dave van der Helm, in zijn rol als directeur van Atriensis data, altijd op creatieve wijze naar oplossingen voor verschillende vraagstukken in de sociale woningbouw. Met zijn brede ervaring op het gebied van energielabels en aanverwante aspecten rondom energieprestatie begrijpt Dave de uitdagingen én kansen voor woningcorporaties op dit vlak als geen ander. Hij heeft het energielabel zien transformeren van verplichting naar versneller van innovatie en verduurzaming. Dave is een groot voorstander van samenwerking om gezamenlijk tot slimmere oplossingen te komen. Juist op het gebied van vastgoeddata waar de basis ligt voor verduurzaming. De laatste jaren richt Dave zich in het bijzonder op de digitalisering van vastgoeddata en deelt graag zijn inzichten en ervaringen op dit gebied.
‘De sociale huursector is van onschatbare waarde voor onze samenleving. Maatschappelijke impact en verduurzaming komen hier samen. Ik vind het belangrijk om mijn kennis over energielabels, vastgoeddata en digitalisering actief te delen, zodat we met elkaar tot betere en slimmere oplossingen komen. Door inzichten uit de praktijk te koppelen aan data kunnen we als sector echt versnellen – en daar graag ik graag mijn steentje aan bij.’
Met passie voor volkshuisvesting, energieprestatie en energietransitie werkt Arjan van Helvoort al meer dan een decennium bij Atriensis aan comfortabele, kwalitatieve en betaalbare huurwoningen. Als partner van woningcorporaties, met ketenpartners, voor huurders. Met een integrale visie op duurzaamheid en oog voor alle verschillende belangen. Ambitie, praktische uitvoerbaarheid en betaalbaarheid staan voorop in zijn projecten. Resultaatgericht en pragmatisch. De expertise van Arjan ligt in het verbinden van technische kennis met strategische inzichten, waardoor complexe projecten soepel en succesvol worden uitgevoerd.
Arjan van Helvoort: ‘De opgave is immens en wordt steeds complexer. De uitdaging is vraagstukken en oplossingen eenvoudig te houden. Werken aan en vanuit een gezamenlijk belang en doel. Het welzijn van de huurder voorop. Atriensis helpt opdrachtgevers in het maken van de juiste afwegingen en verbindt ze met partijen uit ons netwerk als dat nodig is. Hierin deel ik graag mijn kennis en expertise. Samen kunnen we de energietransitie versnellen en een duurzame toekomst creëren.'
Al bijna dertig jaar werkt Hella Maessen met passie aan duurzaam en gezond wonen binnen de sociale huursector. Door haar grote betrokkenheid en haar actuele kennis van ontwikkelingen in de sector helpt zij corporaties om goed voorbereid te zijn op de warmtetransitie en andere verduurzamingsopgaven. De warmtetransitie is een enorme uitdaging voor corporaties. Die uitdaging aangaan vraagt om kennis bij corporaties en alle ketenpartners. Met haar kritische blik, heldere uitleg en enthousiasme draagt Hella haar kennis graag over.
Hella Maessen: ‘In Nederland hebben we een mooie sociale huursector. Daar moeten we trots en zuinig op zijn. Ik werk daar graag aan mee. Door actuele kennis te delen en duidelijk over te brengen, kunnen we echte stappen zetten in de verduurzaming. Samen zorgen we dat ook in de toekomst iedereen betaalbaar en goed kan wonen.’
Dyon Noy is al ruim veertig jaar actief binnen de sociale huursector. Als oprichter van Atriensis en met zijn jarenlange ervaring in de sector kent hij de wereld van woningcorporaties als geen ander. Zelf is hij groot voorstander van het delen van kennis om daar samen van te leren. De laatste jaren houdt Dyon zich vooral bezig met advisering over het aardgasvrij maken van hele wijken en buurten. De kennis en praktijkervaringen die hij hierbij heeft opgedaan, brengt hij graag met passie en enthousiasme over.
Dyon Noy: ‘Werken in de sociale huursector is en blijft het mooiste wat er is. Comfortabele en betaalbare woningen realiseren voor huurders. Echter, lopen woningcorporaties en ketenpartners tegen ontzettend veel uitdagingen aan. Vanuit Atriensis delen wij graag onze kennis en expertise om die uitdagingen aan te gaan en te werken aan oplossingen.’
Tijdens de inspirerende en interactieve kennisbijeenkomst op donderdag 28 maart 2024 van 15.00 tot 17.00 uur staat de enorme uitdaging op financieel vlak centraal. Hierbij komen verschillende invalshoeken aan bod. Zo belicht Reynt Sluis, coördinerend specialistisch adviseur, het perspectief van de Autoriteit woningcorporaties: de toezichthouder van de sector. Diana de Koning, MT-lid bij het WSW, gaat op de uitdagingen van de sector in vanuit het perspectief van de ‘borger’ van de corporatiefinanciering. Victor Burger, partner bij sectorspecialist Finance Ideas, deelt zijn uitgesproken opvattingen over de opgaven van corporaties versus de financiële polsstok. Alle inleiders gaan afzonderlijk, met elkaar en ook met de deelnemers op een drietal vragen in:
Hoe zorg je voor een duurzaam prestatiemodel voor de verduurzamingsopgave? Kosten zijn fors gestegen, veel verduurzamingsmaatregelen leiden tot extra exploitatielasten en er zijn praktisch geen mogelijkheden voor extra inkomsten
Hoe zorg je voor flexibiliteit tussen de verschillende Nationale Prestatieafspraken onderling? Prognoses komen blijkens de Staat van de corporatiesector 2023 te vaak niet uit. Tegenvallers bij sommige opgaven die tot versnelling leiden bij andere opgaven
Hoe zorg je voor optimale lokale samenwerking rondom de verduurzamingsopgave? Hoe kan lokale samenwerking tot meer resultaat rondom de verduurzamingsopgave leiden? De betekenis van de IBW en de lokale prestatieafspraken
n.t.b.
