Vidomes beheert en verhuurt zo’n 19.000 woningen in de woningmarktregio Haaglanden. De woningen staan in de gemeenten Zoetermeer, Leidschendam-Voorburg, Delft en Rijswijk en de Haagse wijk Leidschenveen. Binnen Haaglanden is er een intensieve samenwerking tussen verschillende woningcorporaties en ketenpartners bij nieuwbouw en verduurzaming. Hierdoor kunnen de corporaties hun grote opgave efficiënter bereiken. Programmamanager duurzaamheid Nanda Naber geeft een inkijkje in de aanpak van de verduurzamingsopgave bij haar werkgever Vidomes. Haar gesprekspartner Jeroen Kardol is als bouwkundig inspecteur bij Atriensis uitstekend bekend met een deel van het bezit van Vidomes met de bijbehorende uitdagingen.
Jeroen Kardol gooide zijn beroepscarrière behoorlijk om. ‘Ik had een leidinggevende functie in de detailhandel. Maar daar haalde ik op een gegeven moment te weinig energie uit. Een nieuwe uitdaging was broodnodig. Iets met techniek, maar ook logistiek en veel interactie met mensen. Zo kwam ik bij Atriensis terecht. Daar ging best wel veel studiewerk aan vooraf. Pittig omdat ik mijn gezin met twee jonge kinderen veel aandacht wilde blijven geven. Gelukkig merkte ik al snel dat ik het meewerken aan de verduurzamingsopgave van woningcorporaties heel interessant vind. Ik zit nu echt op mijn plek. En ik zie nog steeds voldoende ontwikkelmogelijkheden voor mezelf.’
Het cv van Nanda Naber is uiterst consistent. Studies, stages en banen zijn allemaal vastgoedgericht en staan in verband met het verduurzamingsvraagstuk. ‘Ik werkte hiervoor bij een adviesbureau. Mijn overstap naar Vidomes had ermee te maken dat ik veel meer van de dagelijkse praktijk wilde zien. Niet voor niets ben ik heel trots op ons programma voor energiehulp aan huurders. Gestart toen energietarieven explodeerden. Ik zie dat wij met heel weinig middelen voor een flinke verlaging van de energienota van huurders in energiearmoede zorgen. Door simpele aanpassingen in gebruik en kleine technische ingrepen. De uitvoering gebeurt vaak door energiehulpen van lokale organisaties. Samenwerking met gemeenten in ons werkgebied is uitstekend.’
Je hoort vaak dat het lastig is om te traceren waar huurders met extreme energienota’s wonen. Plus de uitdaging om vervolgens in contact te komen. Lukte dat Vidomes dan wel? Naber licht toe: ‘Daar raak je meteen het belang van actuele en kloppende energielabels. Maar wij koppelen die ook aan werkelijke energieverbruiken zoals de netbeheerder die geanonimiseerd publiceert. Wij begonnen in complexen waar wij de grootste problemen verwachtten. Met onze aanpak komen wij bij ruim de helft van de huurders achter de voordeur. Daar vindt vervolgens een flinke besparing op de energienota plaats. Deze bewoners reageren unaniem positief. Bij signalen over andere knelpunten proberen we ook meteen te reageren. Meestal door verwijzing naar de juiste ondersteunende organisatie.’
‘Goed om te horen dat energielabels zo’n belangrijke rol spelen bij de aanpak van energiearmoede.’ Jeroen Kardol relativeert meteen: ‘Ik besef me natuurlijk goed dat het energielabel een behoorlijk theoretisch karakter heeft. De relatie tussen energielabel en energieverbruik is maar beperkt. Die kleine, meer huishoudelijke maatregelen door energiehulpen, missen vertaling naar het energielabel. Ik zou ook willen dat controle op de werkelijke energetische kwaliteit meer aandacht krijgt. Geen theoretische waarde voor luchtdichtheid of isolatiedikte. Gewoon meten zodat zwakke onderdelen in beeld komen.’
Terug naar Vidomes. Andere aansprekende onderdelen van de verduurzamingsaanpak? ‘Waar wil je dat ik begin’, lacht Naber. ‘Met het isoleren van de bestaande voorraad naar de Standaard zijn we voortvarend. Samen met vier andere corporaties in Haaglanden bundelden we 9.000 te verduurzamen woningen. Dat levert schaalvoordelen, kennisdeling en versnelling op. In dat programma maken we grote stappen met introductie van circulair materiaalgebruik. Vanuit Vidomes gebruikten we al een objectief model om het milieuvoordeel te berekenen. Binnen een bandbreedte is het uitgangspunt dat het circulaire alternatief toegepast moet worden. Dit passen we nu ook toe bij de samenwerking met andere corporaties. Daarnaast maken we inmiddels stappen met klimaatadaptatie. Zo werken we in Rijswijk aan maatregelen om het risico op wateroverlast te verkleinen. Daarnaast ontwikkel ik klimaatrisicoscores voor ons gehele vastgoed.’
Ten slotte de vraag naar het afscheid van aardgas. Nanda Naber is minder optimistisch hierover: ‘In delen van Delft en Rijswijk zijn we ver met omschakeling van gasgestookte verwarming naar duurzame warmtenetten. Maar ik maak me zorgen of we in 2050 de rest van ons bezit helemaal van het aardgas af hebben. Meestal zijn warmtenetten daar geen optie. Voor overschakeling op individuele warmtepompen zijn vooral kosten een probleem. Daarnaast spelen natuurlijk andere issues zoals ruimtelijke inpassing en netcongestie.’ Als rasechte optimist sluit Jeroen Kardol met lichtpuntjes af: ‘De warmtetransitie gaat nu eenmaal in stappen. Start met het isoleren naar de Standaard. Energierekening fors omlaag en veel meer wooncomfort. Daarvoor ben je gelukkig als corporatie amper afhankelijk van beleid van de overheid. Die laatste stap naar aardgasvrij komt heus wel op enig moment, maar de urgentie is al veel minder wanneer het verbruik heel laag is.’
Als directeur van Atriensis wijken heeft Maria Scholten zichzelf in korte tijd wegwijs gemaakt in de wereld van de warmtetransitie. Processen in de warmtetransitie kennen vele belanghouders, zijn complex en vaak zijn er in één wijk meerdere woningcorporaties actief. Maria vindt het belangrijk om woningcorporaties onderling te verbinden en te zorgen voor gezamenlijke standpunten, zodat zij samen sterk staan. Hiervoor zijn onderling vertrouwen en het gezamenlijk opbouwen en delen van kennis een belangrijke basis. Vervolgens is ook het verbinden van de woningcorporaties met de overige belanghouders zoals gemeenten, netbeheerders en warmtebedrijven essentieel. Maria draagt haar praktijkervaring, kennis en enthousiasme over de warmtetransitie met veel plezier, energie en een frisse blik over.
Maria Scholten: ‘Het realiseren van betaalbare en comfortabele aardgasvrije woningen voor woningcorporaties en huurders is een prachtige uitdaging om aan te werken. Voldoende kennis bij de verschillende stakeholders is hiervoor een belangrijke basis. Daarom vind ik het heel belangrijk om mijn kennis in dit domein op een inspirerende manier te delen.’
Met een achtergrond als architect zoekt Dave van der Helm, in zijn rol als directeur van Atriensis data, altijd op creatieve wijze naar oplossingen voor verschillende vraagstukken in de sociale woningbouw. Met zijn brede ervaring op het gebied van energielabels en aanverwante aspecten rondom energieprestatie begrijpt Dave de uitdagingen én kansen voor woningcorporaties op dit vlak als geen ander. Hij heeft het energielabel zien transformeren van verplichting naar versneller van innovatie en verduurzaming. Dave is een groot voorstander van samenwerking om gezamenlijk tot slimmere oplossingen te komen. Juist op het gebied van vastgoeddata waar de basis ligt voor verduurzaming. De laatste jaren richt Dave zich in het bijzonder op de digitalisering van vastgoeddata en deelt graag zijn inzichten en ervaringen op dit gebied.
‘De sociale huursector is van onschatbare waarde voor onze samenleving. Maatschappelijke impact en verduurzaming komen hier samen. Ik vind het belangrijk om mijn kennis over energielabels, vastgoeddata en digitalisering actief te delen, zodat we met elkaar tot betere en slimmere oplossingen komen. Door inzichten uit de praktijk te koppelen aan data kunnen we als sector echt versnellen – en daar graag ik graag mijn steentje aan bij.’
Met passie voor volkshuisvesting, energieprestatie en energietransitie werkt Arjan van Helvoort al meer dan een decennium bij Atriensis aan comfortabele, kwalitatieve en betaalbare huurwoningen. Als partner van woningcorporaties, met ketenpartners, voor huurders. Met een integrale visie op duurzaamheid en oog voor alle verschillende belangen. Ambitie, praktische uitvoerbaarheid en betaalbaarheid staan voorop in zijn projecten. Resultaatgericht en pragmatisch. De expertise van Arjan ligt in het verbinden van technische kennis met strategische inzichten, waardoor complexe projecten soepel en succesvol worden uitgevoerd.
Arjan van Helvoort: ‘De opgave is immens en wordt steeds complexer. De uitdaging is vraagstukken en oplossingen eenvoudig te houden. Werken aan en vanuit een gezamenlijk belang en doel. Het welzijn van de huurder voorop. Atriensis helpt opdrachtgevers in het maken van de juiste afwegingen en verbindt ze met partijen uit ons netwerk als dat nodig is. Hierin deel ik graag mijn kennis en expertise. Samen kunnen we de energietransitie versnellen en een duurzame toekomst creëren.'
Al bijna dertig jaar werkt Hella Maessen met passie aan duurzaam en gezond wonen binnen de sociale huursector. Door haar grote betrokkenheid en haar actuele kennis van ontwikkelingen in de sector helpt zij corporaties om goed voorbereid te zijn op de warmtetransitie en andere verduurzamingsopgaven. De warmtetransitie is een enorme uitdaging voor corporaties. Die uitdaging aangaan vraagt om kennis bij corporaties en alle ketenpartners. Met haar kritische blik, heldere uitleg en enthousiasme draagt Hella haar kennis graag over.
Hella Maessen: ‘In Nederland hebben we een mooie sociale huursector. Daar moeten we trots en zuinig op zijn. Ik werk daar graag aan mee. Door actuele kennis te delen en duidelijk over te brengen, kunnen we echte stappen zetten in de verduurzaming. Samen zorgen we dat ook in de toekomst iedereen betaalbaar en goed kan wonen.’
Dyon Noy is al ruim veertig jaar actief binnen de sociale huursector. Als oprichter van Atriensis en met zijn jarenlange ervaring in de sector kent hij de wereld van woningcorporaties als geen ander. Zelf is hij groot voorstander van het delen van kennis om daar samen van te leren. De laatste jaren houdt Dyon zich vooral bezig met advisering over het aardgasvrij maken van hele wijken en buurten. De kennis en praktijkervaringen die hij hierbij heeft opgedaan, brengt hij graag met passie en enthousiasme over.
Dyon Noy: ‘Werken in de sociale huursector is en blijft het mooiste wat er is. Comfortabele en betaalbare woningen realiseren voor huurders. Echter, lopen woningcorporaties en ketenpartners tegen ontzettend veel uitdagingen aan. Vanuit Atriensis delen wij graag onze kennis en expertise om die uitdagingen aan te gaan en te werken aan oplossingen.’
Tijdens de inspirerende en interactieve kennisbijeenkomst op donderdag 28 maart 2024 van 15.00 tot 17.00 uur staat de enorme uitdaging op financieel vlak centraal. Hierbij komen verschillende invalshoeken aan bod. Zo belicht Reynt Sluis, coördinerend specialistisch adviseur, het perspectief van de Autoriteit woningcorporaties: de toezichthouder van de sector. Diana de Koning, MT-lid bij het WSW, gaat op de uitdagingen van de sector in vanuit het perspectief van de ‘borger’ van de corporatiefinanciering. Victor Burger, partner bij sectorspecialist Finance Ideas, deelt zijn uitgesproken opvattingen over de opgaven van corporaties versus de financiële polsstok. Alle inleiders gaan afzonderlijk, met elkaar en ook met de deelnemers op een drietal vragen in:
Hoe zorg je voor een duurzaam prestatiemodel voor de verduurzamingsopgave? Kosten zijn fors gestegen, veel verduurzamingsmaatregelen leiden tot extra exploitatielasten en er zijn praktisch geen mogelijkheden voor extra inkomsten
Hoe zorg je voor flexibiliteit tussen de verschillende Nationale Prestatieafspraken onderling? Prognoses komen blijkens de Staat van de corporatiesector 2023 te vaak niet uit. Tegenvallers bij sommige opgaven die tot versnelling leiden bij andere opgaven
Hoe zorg je voor optimale lokale samenwerking rondom de verduurzamingsopgave? Hoe kan lokale samenwerking tot meer resultaat rondom de verduurzamingsopgave leiden? De betekenis van de IBW en de lokale prestatieafspraken
n.t.b.
