Corporaties zoeken dekking voor de extra investering in energiebesparing. Naar schatting zo’n 850 miljoen de komende jaren. Met VROM is immers een besparingsdoel van 20% overeengekomen. Per woning gemiddeld € 3.500. Huurverhoging bij zittende huurders is vaak de belangrijkste opbrengst. Formeel niet afdwingbaar. Iedere afzonderlijke huurder moet overtuigd zijn. Monnikenwerk? Vraag een medewerker van vastgoedbeheer naar deze uitdaging. Een meewarige blik is waarschijnlijk. ‘Onze huurders zijn niet geïnteresseerd in energiebesparing.’ Of: ‘Het zijn oudere bewoners. Vrees voor de nieuwe installatie. Bang voor overlast.’ Desondanks spenderen corporaties veel energie om bewoners over de streep te trekken. Tot nu toe met wisselend succes. Te vaak ook teleurstelling als een helder antwoord ontbreekt op de vraag waarom bewoners niet instappen.

Buurthuis

Opvallende zaken. Om te beginnen de communicatiestrategie. Een scala aan middelen. Ongeacht de specifieke context. Meestal gebaseerd op ingesleten gewoontes uit het verleden. Soms een modelwoning. Maar altijd een voorlichtingsboekje met antwoordstrookje plus voorlichtingsavond in het bedompte buurthuis. Van elke vijf genodigden verschijnt er maximaal één. Daarnaast de kwaliteit van de in te zetten middelen. Meestal voor verbetering vatbaar. Denk aan ondermaatse schriftelijke en mondelinge communicatie-uitingen. Het aanbod richting bewoners komt niet helder en eenduidig over. En zeker niet in het ‘jargon’ van bewoners. Of de modelwoning. Soms verkeerd gekozen. De woning lijkt niet op die van huurders, die hier de energiebesparende maatregelen bezichtigen. Slordig uitgevoerd. Verkeerde timing. De modelwoning is alweer verhuurd of juist nog niet gereed als de voorlichting start.

Gids (1)

Afstemming van communicatiestrategie context is een vereiste. Maatwerk als sleutelwoord. Drie illustraties met drie communicatiestrategieen. Allereerst de galerijflat, die om een forse energetische impuls vraagt. Een hoge mutatiegraad. Een penibele woonlastensituatie voor veel huishoudens. De corporatie kiest voor de communicatie de rol van ‘gids’. Na zorgvuldige voorbereiding presenteert de corporatie het voor alle huishoudens uniforme aanbod met veel overtuigingskracht. De modelwoning ziet er spic en span uit. Niet alleen huurgewenning door stapsgewijze invoering. Ook een ongemakkenvergoeding. Daarbij krijgen bewoners een woonlastengarantie. Woonlasten dalen meteen. De energienota is immers onderdeel van de servicekosten. Deze daalt meer dan de huur stijgt.

Coach (2)

De ruime eengezinswoningen uit de jaren zeventig vragen om een forse aanpak van installaties en isolatie. De tweede illustratie. Door uniformiteit van woningen en installaties ziet de ingreep op hoofdlijnen er voor iedereen hetzelfde uit. Huurders wonen er al lang en met veel plezier. De corporatie kiest voor de rol van ‘coach’. Er is een basisplan. Tegelijk is er veel aandacht voor specifieke individuele wensen van huurders. Het uitvoeringsmoment, kleur- en materiaalkeuzen, ondersteuning bij verplaatsing van huisraad of aanvullende praktische aanpassingen.

Partner (3)

De derde en laatste illustratie. De vroeg naoorlogse eengezinswoningen zijn van origine krap. Met onder meer aanbouwen en dakkapellen getransformeerd tot ware paleisjes door de honkvaste en inmiddels soms hoogbejaarde huurders. De corporatie stelt zich op als ‘partner’. Standaardisatie is simpelweg ondenkbaar. Bewoners hebben een uitgesproken mening over wat goed en slecht is voor hun woning. Deelname van huurders is alleen haalbaar als op adresniveau in goed overleg maatwerk ontstaat. Maatwerk als het gaat om de keuze van de maatregel, de uitvoeringswijze, het uitvoeringsmoment, degene die het werk verricht en zelfs de vergoedingswijze.

Kwaliteitsniveau

Alleen de keuze voor een op de specifieke context afgestemde communicatiestrategie is onvoldoende. Ten slotte moet uiteraard het kwaliteitsniveau van die communicatie omhoog. Hoe? Soms is het alleen een kwestie van meer aandacht. Communicatieve capaciteit is wel aan boord, maar wordt niet benut voor de over het algemeen weinig tot de verbeelding sprekende energiebesparende projecten. In andere gevallen is er meer aan de hand. Kennis en vaardigheden moeten simpelweg omhoog door opleiding, het aantrekken of inhuren van capaciteit.