Noem corporaties vooral geen publieke organisatie of semi-overheidsorgaan in het bijzijn van corporatiebestuurders. Zij beschouwen hun organisatie als een private onderneming. Particulier dus. Verworvenheid van de bruteringsoperatie, die de verstikkende overheidsbemoeienis tot medio jaren negentig van de vorige eeuw beëindigde. In de vijftien jaar hierna verkenden corporaties de grenzen van hun speelveld. Als uitgelaten kinderen, die na maanden straffe schooldiscipline verdwaasd en dolgelukkig rondrennen in een pretpark. Veel attracties. Uitdagingen op alle denkbare maatschappelijke terreinen: van werkgelegenheidsbevordering tot aan maatschappelijke activering. Risicodragende ontwikkeling van omvangrijke en complexe projecten. Fusies, overnames en strategische allianties. Passend binnen het liberale klimaat van dat voorbije tijdsgewricht.

Autoriteit

De tijdgeest is gekanteld. De samenleving met de politiek voorop verlangt meer grip op de sector. De pers meldt alleen incidenten zoals te grote auto’s van corporatiebestuurders, hoogmoed voor de val bij prestigieuze vastgoedontwikkeling en salarissen waar Balkenende jaloers op zou zijn. Uit kranten verneem je alleen het gebrek aan ingrepen in probleemwijken in plaats van de omvangrijke investeringen aldaar. Net zo goed lees je bitter weinig over de forse actuele inspanningen om de bouwproductie overeind te houden of de inzet voor het milieu. Corporaties zagen deze kanteling te laat aankomen en geloofden lang dat het ‘wel over zou waaien’. Zij koersten op meer ‘horizontale verantwoording’: versterking van de positie van huurders, prestatieafspraken met gemeenten en visitatie. De plannen van minister van der Laan van medio 2009 laten aan duidelijkheid niets te wensen over. Drie speerpunten. Ten eerste verschijnt de Autoriteit als persoonlijke waakhond van de minister ten tonele. Ten tweede reduceren de afmetingen van het speelveld van corporaties van pretpark terug naar die van een speeltuin. De minster roept hierbij zowaar hulptroepen uit Brussel op. En ten derde liggen bestuurders en toezichthouders voortaan onder het vergrootglas. Kortom geen onderhoud of renovatie van het corporatiestelsel, maar herstructurering.

Eigen kracht

Waait dit over? Niemand heeft een glazen bol. Opereren vanuit eigen kracht is het enige denkbare devies. Een breed gedragen ondernemingsplan met meetbare doelen op het overeengekomen speelveld. Concrete vertaling naar jaarplannen. Heldere communicatie en afspraken met alle relevante belanghouders. Efficiënte, effectieve en transparante bedrijfsprocessen. Zicht op verantwoorde inzet en ontwikkeling van vermogen. Met daarbij altijd de doelgroep op het netvlies!