Op grote schaal vullen woningcorporaties hun energiebesparingsdoelen voor de bestaande voorraad in. Uitvloeisel van het Convenant Energiebesparing corporatiesector uit 2008. Milieu en vastgoedwaarde zijn ermee gebaat. En de woonlasten? Het is belangrijk dat huurders meteen lagere woonlasten bereiken. Een letterlijke afspraak uit dat convenant. In principe merken zittende huurders dit. Zij betalen al dan niet een extra huurverhoging ter dekking van de extra investering. Corporaties maken die verhoging natuurlijk lager dan de berekende energiebesparing. Kortom ogenschijnlijk niets aan de hand voor huurders. Zeker als je bedenkt dat door huurtoeslag en hogere prijsstijgingen van energietarieven ten opzichte van de inflatievolgende huur het woonlastenvoordeel alleen toeneemt. Staan huurders dan in de rij? Helaas. 

Woonlastenwaarborg

Vertrouwen huurders de berekende besparing onvoldoende? Gaan zij om die reden niet akkoord met de energiebesparingsvoornemens? De kritische succesfactor voor huurders is de zekerheid dat woonlasten per saldo niet stijgen. Dit is de filosofie achter de 'Woonlastenwaarborg bij energiebesparing' van Aedes en de Woonbond van mei 2009. Toch blijkt het enthousiasme bij veel corporaties voor dit middel niet overweldigend. Als belangrijkste reden geeft men de enorme administratieve rompslomp aan. Maar ook wijzen corporaties op het gegeven dat dit middel naar complexgemiddelden kijkt. Maar individuele huurders ontvangen geen enkele vorm van bescherming.

Vertrouwen

Corporatie dienen gezamenlijk met hun huurders de meest ideale route naar energiezuinige voorraad te ontdekken. Bij de start van dat proces hoort vooral kaartmateriaal en nog geen wetboek zoals de Woonlastenwaarborg ter beslechting van geschillen. In sommige situaties ontbreekt het bij de start al aan vertrouwen. Voor herstel daarvan is meer nodig dan alleen dichtgetimmerde contracten. In andere situaties liggen er andere blokkades. Geringe intrinsieke motivatie voor energiebesparing, angst voor binnenklimaatproblemen of overlast door de uitvoering. Alleen communicatie gericht op motivatie, modelwoningen ten bewijze van het achterwege blijven van binnenklimaatproblemen of overlastbeperkende maatregelen hebben hier zin. En als uiteindelijk toch besparingsgaranties nodig zijn, dan zijn beperking van de administratieve belasting én aandacht voor individuele belangen cruciaal. QuaWonen uit Bergambacht ontwikkelde om die reden als alternatief de hardheidsclausule: minder gedoe en gericht op individuele huishoudens.